9to5Mac heeft een mooi stuk over hoe de erfenis van Steve Jobs bij Apple in leven wordt gehouden. In het stuk wordt een citaat van Steve aangehaald die voor mij de kern is van van een 21e-eeuwse attitude.

I think if you do something and it turns out pretty good, then you should go do something else wonderful, not dwell on it for too long. Just figure out what’s next.

Die mogen ‘we’ als ‘onderwijs’ ook wel onthouden.

Mocht je nog twijfelen of je wel naar de IPON zou gaan, dan is zijn optreden ICT to inspire: raising levels of creativity in children of all ages and abilities alleen al de trip naar Utrecht waard op 13 april. Inspireren, dat kan Tim wel. Mocht je me niet op m’n woord geloven, bekijk dan zijn sessie tijdens Learning Without Frontiers afgelopen januari eens …

Op 5 maart is er weer een TEDxNYED. Ook ditmaal zijn er weer wat sprekers van enig kaliber van stal gehaald: Alan November, Will Richardsonen Gary Stager geven een TED-talk. Dat is leuk natuurlijk, maar vorig jaar bleek ook dat de minder bekende namen soms juweeltjes van TED-talks kunnen opleveren. Dus om even in de stemming voor 5 maart te komen: Dan Meyers herbezinning op het Wiskundeonderwijs:

Als je dag in, dag uit hard aan je team, je collega’s en/of je schoolleiding moet sleuren om ze een beetje richting eigentijds onderwijs te krijgen, bekijk dan gewoon af en toe dit filmpje … en geef niet op.

Ik denk niet dat ik iets heel uitzonderlijks zeg als ik stel dat Da Vinci het ideaalbeeld vertegenwoordigt van wat men in de Renaissance-mens de homo universalis noemde. De stormachtige sociale, economische, culturele en technologische ontwikkelingen in onze 21e eeuw vertonen best wat overeenkomsten met die 15e eeuw. De blogpost van Patrick Visser  geeft een aardig inzicht in de geleerde en leergierige mens waar we ons best aan mogen spiegelen in het onderwijs. Is het 21e eeuwse ideaal van een creatieve docent niet erg vergelijkbaar met de homo universalis? En zouden eigenschappen die daarbij horen die creatieve docent niet ook misstaan?

1. Curiosita: De onverzadigbare nieuwsgierigheid naar het leven en de rusteloze zoektocht naar leren als bron van geluk: ‘de wens om te leren is ieder edel mens aangeboren’.
2. Dimostrazione: De bereidheid om je kennis volhardend te toetsen en bij te stellen, niet in het minst door te leren van je eigen fouten
3. Sensazione: De continue verfijning van je waarnemingsvermogen, als middel om je ervaringen uit te breiden: ’saper videre’, zien is weten.
4. Sfumato: De bereidheid om ambiguïteit, paradoxen en onzekerheid in je leven toe te laten (letterlijk: ‘in rook op gaan’)
5. Arte/Scienza: De evenwichtige ontwikkeling van wetenschap en kunst, logica en verbeelding. In moderne termen: ‘whole brain thinking’.
6. Corporalita: Het cultiveren van gratie, ‘tweehandigheid’ (Leonardo schreef en schilderde met beide handen), fitheid en een goede lichaamshouding: ‘mens sana in corpore sano’.
7. Connessione: De erkenning van de samenhang der dingen en fenomenen.

Ik herken in dit beeld veel van wat mensen als Sir Ken Robinson en Dan Pink bepleiten als richtsnoer voor de ontwikkeling van (jonge) mensen in ons tijdgewricht. We zien toch vaak (met onze eenzijdige roep om hoog opgeleide leraren) een beperkte focus op het academische aspect van leren. De principes die Da Vinci erop na hield laten zien dat ontdekken, jezelf uitdagen, je grenzen verleggen, je blik verbreden, twijfelen aan je kennis een kunde, het fysieke en de samenhang tussen dat alles een hoger goed is dan de toets-geregiseerde academische steeple chase die we van het onderwijs hebben gemaakt en de methode drones die dat weer van docenten heeft gemaakt.

Steeds vaker gaan de geluiden op dat de anderhalve eeuw die we hebben gebruikt om alles in ons onderwijs te standaardiseren werkelijke innovatie tegenwerkt en er misschien zelfs wel voor zorgt dat we kinderen onvoldoende op hun toekomt voorbereiden? Ik merk bij mezelf (en met name als ik kijk naar het onderwijs van mijn kinderen) dat het hele principe van CITO-toetsen (po) en school- en eindexamens (vo) me ontzettend tegen de borst stuit. Ik heb er zo zachtjes aan principiële bezwaren tegen, maar de leerplicht vereist dat ze door de gehaktmolen van het onderwijs gaan op een manier die voor iedereen gelijk is. Maar niet iedereen is gelijk, heeft interesses in dezelfde dingen of kan en wil die leren op hetzelfde moment dat het juf of meester uitkomt.

En toen las ik dus Johns opmerking: stel dat je de leerplicht zou kunnen omzeilen omdat je daar onoverkomelijke gewetensbezwaren tegen hebt, net als destijds met de dienstplicht. “Sorry meneer de leerplichtambtenaar maar ik ga dat eindexamen echt niet doen. Ik heb er onoverkomelijke morele bezwaren tegen.” Mag je dan ook je examens overslaan wegens broederdienst? En kun je ook S5 krijgen? En hoe zou de vervangende dienstplicht eruit zien?

Ik wilde deze TED-video van Derek Sivers graag met jullie delen, zo vlak na Pasen met de laatste loodjes van het schooljaar voor de boeg. Maar ook omdat ik denk dat het belangrijk is dat we ook aan de progressieve, innovatieve kant van onderwijs meer een beweging worden, dat we met elkaar een vooruitstrevend geluid laten horen als we kijken naar het heden en de toekomst van het onderwijs.

Het thema van gisteren was leren. En de filmpjes en inleiders bleken een mooie ketting van lekker op elkaar aansluitende filmpjes te hebben uitgezocht. Organisator Sandra Van Kolfschoten had (ik zou bijna d2zeggen uiteraard) gekozen Do schools kill creativity? van Sir Ken Robinson uitgekozen. En hij vaak je die TEDtalk ook ziet, hij blijft een genot om naar te kijken en luisteren. Zijn afsluitende opmerking om kinderen alsjeblieft toch te helpen bij het (her)ontdekken van hun creativiteit is me nog altijd uit het hart gegrepen.

Michael van Wetering was de volgende inleider. Als ervaringsdeskundige op het gebied van TED hij hij gekozen voor het verhaal over Flow door Mihaly Csikszentmihalyi. Flow is een staat van zijn die we graag zouden zie in het leren, maar gebeurt maar zeer zelden. We laten kinderen heel weinig ruimte om te werken met hun talenten en dus komen ze niet in het ‘parallelle universum’ dat Flow volgens Csikszentmihalyi eigenlijk is. Kinderen komen als ze naar school gaan helaas in een heel ander soort parallel universum.

En toen mocht ik. En dat valt niet mee na twee van die zwaargewichten uit de TED-geschiedenis. Ik heb uiteindelijk gekozen voor een TED talk waarin leren voorop stond, die van Sugata Mitra Can kids teach themselves?. Tijdens het Nationale E-learning congres in februari heb ik Mitra eigenlijk een uitgebreide versie van zijn Ted talk zien houden en dat was minstens zo inspirerend als de Ted talk zelf. Om kort te gaan (je kunt ‘m beter even bekijken): Mitra laat zien dat leren een heel natuurlijk en zelforganiserend proces is waarbij kinderen heel sociaal te werk te werk gaan. Hij toonde dat aan via zijn Hole in the Wall project.

Na afloop heb ik de aanwezigen nog gevraagd om de volgende dingen mee naar huis te nemen:

1. Als leren = zelforganiserend = natuurlijk, wat zijn we dan godsnaam op scholen precies aan het doen?
2. Als technologie uitdaagt tot leren, wat zegt dat over de klassieke docentrol?
3. Hoe ziet een eerstewereldvariant van Hole in the wall eruit? Kan dat bijdragen aan beter onderwijs en minder uitval?

Ben heel benieuwd of er nog lezers zijn die daar wat van vinden.

Creative Learning Lab organiseert 11 en 12 november opnieuw twee inspiratiebijeenkomsten om het primair en voortgezet onderwijs te laten zien hoe ‘moderne’ technologie eenvoudig in de lespraktijk in te zetten is. Docenten, leidinggevenden en schoolmanagement kunnen kosteloos deelnemen.

Op 11 november is er een bijeenkomst voor het PO en op 12 november voor het VO. Beide dagen loopt het programma van 15.00 tot 17.00 uur. De bijeenkomsten bestaan uit een ‘proeftuin’ van creative leermiddelen om u te inspireren en te laten zien hoe makkelijk het is de dagelijkse les in een modern jasje te gieten. In een aantal miniworkshops krijgt u een indruk van educatieve websites, projecten en producten. Creativiteit en zelf creëren staan centraal in de miniworkshops. Alle workshops zijn vakoverstijgend. Voorbeelden van deze workshops zijn:

- Het maken van animatiefilmpjes

- Het maken van technisch speelgoed

- Het maken van GPS spellen

Na het volgen en bekijken van de mini workshops volgt een discussie over de mogelijkheden binnen het/uw onderwijs.

Geef u nu op door een mail te sturen naar trainingen@creativelearninglab.org

Wees er snel bij, want deze bijeenkomsten zijn populair.