Kennisnet Summerschool 2010

Hoewel het niet de eerste keer was, is het toch altijd leuk om gevraagd te worden door Apple om iets mee te organiseren. Voor de zomer werd ik gevraagd of ik kon meehelpen een goede invulling te vinden voor een dagdeel van de Kennisnet Summerschool 2010. Wie dat (het lijkt me schier onmogelijk, maar goed) wellicht gemist heeft: de Kennisnet Summerschool 2010 is een initiatief van Kennisnet waarbij koppeltjes leraar+directeur deelnemen aan een intensief tweedags programma dat inhoudelijk wordt ingevuld door een aantal technologiebedrijven. Op 23 en 24 augustus waren een goede 40 man te gast bij IBM en één middag werden ze op excursie gestuurd naar het fraaie Apple Briefing Centre aan het Amsterdamse Leidseplein.

En al zeg ik het zelf: we hadden een lekker intensief en bijna allesomvattend programma voor ze op de rol staan. De bijeenkomst viel uiteen in een deel met presentaties over de brede maatschappelijke en economische ontwikkeling in de wereld van mediagebruik en mobiliteit (door Joachim Levelt), en een verhaal over Apple’s onderwijsvisie (door ondergetekende) en een aantal korte workshops over de praktijk van Mac-toepassingen in het onderwijs: Apps in het Onderwijs (Joachim Levelt), Mobiele toepassingen voor exacte vakken (Paul Dolk), Taal Muzikaal (Peter de Bye) en One Minute Podcasting door mij.

Het blijft voor mij toch mooi om te ervaren hoe naadloos het verhaal van Apple corporate samengaat met de ervaring en praktijk van Apple Distinguished Educators. Ik stel me voor dat het voor de deelnemers een aardige afwissling was van het menu van cloud-oplossingen dat hen die twee dagen werd voorgeschoteld. Het verhaal van Apple in het onderwijs is uiteraard niet aan iedereen besteed in zo’n gemêleerd gezelschap, maar nietegenstaande dat feit kregen we toch behoorlijk wat leuke en enthousiaste reacties van deelnemers op onze verhalen. Overigens was dat niet het laatste Apple-getinte verhaal, want de spreker tijdens het avondprogramma was Peter de Visser, directeur van RSG Stad + Esch in Meppel (of zoals hij het zelf noemt: M) een van de grotere 1:1-scholen in Nederland. Helaas was ik daar niet mee bij maar Peter kennende heeft hij een gloedvol betoog gehouden en duidelijk gemaakt waarom er op zijn scholen voor de Mac is gekozen.

Klaar voor de start … af!

Oké, het is natuurlijk zomervakantie geweest, maar heel erg veel geschreven op m’n blog heb ik niet. Dus misschien is het wel aardig  om een beetje een beeld te geven van wat me de afgelopen anderhalve week na de zomervakantie van de straat heeft gehouden. Een van die dingen was dat ik voor Apple de organisatie van een dagdeel Kennisnet Summerschool 2010 mocht verzorgen. Daar wil ik graag een klein eigen berichtje aan wijden. Wat me ook aardig heeft beziggehouden was een voor mij belangrijke grote en inhoudelijk bijzonder opdracht bij een school.

Afgelopen vrijdag mocht ik een forse bijdrage leveren aan de start van het schooljaar op het Van Kinsbergen College in Elburg. Deze vmbo-school is bescheiden van omvang (200 leerlingen en een team van zo’n 30 docenten) maar groot in ambitie. De voorzichtig gestarte 1:1-pilot vorig jaar werd abrupt omgezet in een volledig 1:1-programma voor de hele school en het hele team. Gelukkig waren de locatiedirecteur en de in house onderwijskundige meegeweest naar de Education Leadership Series afgelopen januari in Londen. En daar hebben ze goed in de oren geknoopt dat de implementatie van een 1:1-traject meer is dan het verdelen van een palet MacBooks.

Om een lang verhaal kort te maken: op verzoek van de school begeleid ik komend schooljaar een dag in de week het team met het leren werken en leren leren in een 1:1-situatie. In nauw overleg hebben we een mooie professionaliseringsmix bedacht die uit, onder meer, workshops, lesbezoek, individuele begeleiding en e-learning voor docenten, het opzetten van een leerlinghelpdesk en het inrichten van StudioVKC, een interne professionaleringswerkplaats. Afgelopen dinsdag heb ik dus voor het eerst sinds lange tijd weer een hele dag op school gezeten … en het was léuk! Heerlijk om ook weer tussen de kinderen te zijn en docenten echt met hun Macs aan de slag te zien.

Een mooie uitdaging dus die vrijdag begon met een kick off  waarin we plannen kort hebben uitgelegd om vervolgens met een leuke, inspirerende workshop het jaar creatief af te trappen. En het VKC-team verdient een pluim want hoewel de meeste docenten weinig ervaring met de Mac hadden, hebben ze toch maar mooi in een dikke 2 uur tijd keihard en met een hoop inzet en plezier onderstaande video’s rond het thema ambitie gemaakt. Ik ga een leuk jaar tegemoet.

iTunes U: Schouten & Nelissen derde Nederlandse instelling

Geruisloos gaat dat, althans, ik heb er nergens iets over gelezen en het is zelfs niet te ontdekken als nieuwtje op de site van de instelling zelf. Hoe het ook zij, met de Schouten en Nelissen University (iTuneslink) is Nederland na de OU en de TU Delft een derde instelling rijker op iTunes U. Schouten & Nelissen komen nog wel eens voobij in de reclameblokken op de radio, maar nu zetten ze een deel van hun aanbod ook via iTunes U in de etalage.

Schouten & Nelissen University biedt hoogwaardige postinitiële masteropleidingen aan professionals met een aantal jaren werkervaring. Inhoudelijke verdieping, op basis van up-to-date wetenschappelijke kennis. Daarmee vormen onze masters de schakel tussen wetenschap en uw beroepspraktijk. U werkt aan zowel uw persoonlijke als uw professionele ontwikkeling én levert een bijdrage aan de ontwikkeling van uw organisatie.

Op het eerste gezicht biest S&N geen complete leergangen aan, maar stelt ze wel kerndelen van een aantal opleidingen op het gebied van persoonlijke effectieviteit, psychologie, (project)management en nog zowat onderwerpen aan.

Blijkbaar wordt er bij Apple achter de schermen toch nog druk gewerkt aan het toevoegen van content van Nederlandse onderwijsinstellingen. Ik ben benieuwd wat de volgende gaan worden.

Update: Schouten & Nelissen laat in de comments weten dat hun aanbod aan soft skills al sinds 6 augustus jongstleden in iTunes U beschikbaar is.

Presentaties EU Laptop Institute

Ik ben nog wel eens nét te laat met het indienen van presentatievoorstellen voor conferenties, maar voor het European Laptop Institute op de American School in The Hague komend najaar was ik mooi op tijd. Ik had zelfs tijd om een aantal voorstellen in te dienen. Tot mijn niet geringe verbazing (en vreugde) kreeg ik onlangs bericht dat alle drie die voorstelen waren geaccepteerd.

Dat betekent dat ik tussen 29 en 31 oktober flink aan de bak kan. Een van de workshops is een minds-on sessie over visie-ontwikkeling voor 1:1-projecten. Deze sessie richt zich met name op (school)leiders en heeft als doel deelnemers te laten nadenken over de implivaties van laptoponderwijs op zaken als didactiek, klassenmanagement, gebouw, schoolorganisatie etc. De tweede sessie gaat over Challenge Based Learning (CBL) een uitdagende manier om op een 21e eeuwse manier om te gaan met onderwijscontent in een eigentijdse context, gericht op praktische toepasbaarheid in de community. Deze beide presentaties liggen uiteraard dicht tegen het gedachtegoed van Apple aan.

Mijn laatste presentatie is van een hele andere orde. Daarin ga ik in 50 minuten, in een soort dolle mix van TeachMeet en pechakucha 10 tools bespreken die goed te gebruiken zijn in 1:1-onderwijs. Daarin ga ik een mix van software, webtools en mobiele Apps bespreken. Lijkt me een aardig tegenwicht voor die andere twee, toch wat formelere sessies. Het gaat dus een drukke voorbereiding worden, maar ik heb er zin in

Ik heb er in elk geval erg zin in, want het is een mooi internationaal platform voor scholen die bezig zijn met of interesse hebben in laptoponderwijs. Ben dan ook erg benieuwd naar de praktijk en resultaten van dergelijke projecten in andere Europese landen.

TeachMeetNL HG

Het werd wel weer eens tijd voor een TeachMeet en het doet me dan ook heel veel plezier om te kunnen aankondigen dat er weer wat TeachMeets aan lijken te komen. De eerste die concreet is geworden is die van 19 oktober 2010 tijdens Innovatie en Inspiratie, een hele dag over onderwijs en ict. Wat ik zelf erg leuk vind, is dat dit de eerste TeachMeetNL is waar ik niet zelf de drijvende kracht achter ben. Dat is namelijk in dit geval Erwin de Beer. En nog leuker vind ik dat er inmiddels nog meer mensen zelf met het TeachMeet-concept aan de slag gaan. Goed bezig Nederland!

Maar goed, een nieuwe TeachMeetNL dus. Even de feiten op een rijtje:

Op 19 oktober 2010 organiseert het team ICT en Onderwijs van de Hanzehogeschool Groningen onder de titel “Innovatie & Inspiratie” een spetterende dag over het gebruik van ICT in het Onderwijs. Die dag is toegankelijk voor iedereen die een binding heeft met het gebruik van ICT in het Onderwijs. Medewerkers van de Hanzehogeschool, maar ook externen. Inspiratie & Inovatie wordt afgesloten met een TeachMeet.

De (gebruikelijke) wiki voor de TeachMeetNL HG is al open. Schrijft allen in!

Lees je dit bericht en heb je geen flauw idee wat een TeachMeet is, bekijk dan even onderstaand filmpje dat voor de Engelse TeachMeets is gemaakt door BrainPop UK.

Leren over professionaliseren – ATI Denmark

Hoewel ik alweer ruim anderhalve week terug ben in Nederland blijft de het Apple Teacher Institute (ATI) in het Deense Ollerup maar bij me na-ijlen. Niet dat dat vervelend is, in tegendeel zelfs. Want ik heb de gelegenheid en het voorrecht gehad om een bijdrage te leveren aan een uitzonderlijk soort professionaliseringsbijeenkomst, het soort waar we in Nederland mijns inziens te weinig tijd voor vrij maken.

Een kleine 80 docenten, leerkrachten, bibliotheek- en museummedewerkers uit Denemarken, Zweden en Groenland hebben zich 3 volle dagen, aaneengesloten gestort op het leren van en leren mét Apple-technologie. Het was bijzonder inspirerend om te zien hoe je met wat simpele opdrachten, workshops en intens begeleide mini-projecten deelnemers in zo’n korte tijdsspanne een enorme stap kunt laten maken. Een groot deel van de deelnemers aan de Deense ATI omschreef zichzelf als beginner met geen of minimale vaardigheden op het gebied van de tools in iLife. Maar als je dan  de resultaten bekijkt, de filmpjes waarin de deelnemers hun idee over het toepassen van die Apple-technologie hebben gepresenteerd, dan zie je de enorme vooruitgang die ze (met elkaar) hebben gemaakt in 3 dagen tijd. Een groep heeft zelfs in ongeveer een dag tijd geleerd hoe ze een eenvoudige iPhone App moeten maken.

Ik denk niet dat ik iets heel vreemds zeg als ik beweer dat scholen in Nederland en Vlaanderen er moeite mee zouden hebben om een aantal van hun mederwerkers drie dagen te moeten missen omdat ze ergens buiten de deur gaan werken aan hun professionele ontwikkeling. Docententrainingen worden bij ons doorgaans weggestopt op namiddagen waar de ze fijn mogen wedijveren met rapportvergaderingen, stapels nakijkwerk en kinderdagverblijven die vroeg sluiten. Veel professionalisering (zeker waar het onderwijs en technologie betreft) is een soort sluitpost. En dat is zonde, want wat er dan uiteindelijk aan trainingen, workshops en ontwikkelmiddagen wordt belegd, heeft daardoor slechts een marginaal effect op de lespraktijk … en daar deden we dit soort dingen toch voor?

In Ollerup zaten we intern bij Den Frie Lᴂrerskole (een ‘vrije’ lerarenopleiding). Een lerarenopleiding die in een klein dorp buiten Svendborg is gevestigd op een kleine, parkachtige campus. Weg van allerlei ver- en afleidngen hadden de deelnemers volledig de focus op de inhoud van hun 3 dagen en waren ook volledig op elkaar aangewezen in sociaal opzicht. Dat heeft geleid tot een aantal interssante gedachtenwisselingen en samenwerkingsplannen. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de glazen prima Deens bier die we daarop met elkaar hebben gedronken. Eigenlijk was het een soort schoolkamp voor leraren, waar lekker werd geleerd en prachtige dingen werden gemaakt. Ik herhaal mijn oproep uit een vorige blogpost nog maar eens: het wordt tijd dat we zoiets ook eens in Nederland op poten gaan zetten.  Schoolleiders van Nederland, u kunt mij bellen.

Helikon doet ATI

Die Denen die hebben maar mazzel. Die hebben net als de Engelsen, Ieren, Zuid-Afrikanen en Fransen (en nog zo wat landen) volgende week een ATI, een Apple Teacher Institute. Institutes is de benaming die in het Apple-universum wordt gegeven aan meerdaagse trainingsbijeenkomsten voor Mac-docenten. In de UK worden er jaarlijks wel een stuk of 6 van die ATI’s georganiseerd en dat geeft wel een beetje aan dat het een succesformule is.

Nu zit ik aardig in de business van Macs en docentprofessionalisering en dus heb ik lang met enige afgunst gekeken naar mijn buitenlandse vakbroeders die strak georganiseerde, goed opgezette trainingsevenementen (die ook nog eens helemaal action packed en fun filled zijn) voor de Mac-en-onderwijscommunity organiseerden. Maar vanaf volgende week is dat anders. Want tot mijn grote vreugde en verrassing werd ik een aantal maanden geleden uitgenodigd door Apple Denemarken om in een klein internationaal team zo’n ATI te begeleiden voor zo’n 70 Deense docenten.

Dus vanaf maandag ben met drie ADE’-collega’s drie dagen lang in het pitoreske Svendborg in Zuid Denemarken druk bezig een slim en uitdagend ATI-programma te verzorgen. Het wordt een mooie mix van informeren, digitale vaardigheden, integratie van technologie in les(ontwerp) en informeel samenwerken en samen leren. Drie dagen lang zit je met een goeie tachtig man bijna de hele dag op elkaar. Dat is intensief, maar de opbrengst schijnt groot te zijn (in Apple-terminologie: magical). Heel bijzonder om daar eens onderdeel van te zijn.

Maar hoe leuk het ook is om dat te doen voor Denemarken, het zou natuurlijk nog leuker zijn als we zoiets ook een keer in Nederland van de grond te krijgen. Mac-scholen (en scholen met Macs) zijn er inmiddels volop, net als enthousiaste eenlingen die het onderwijs mooeier en beter maken met die Mac spullen in de klas. Je zou zeggen dat het voor ons dus ook een koud kunstje zou moeten zijn om zo’n mooie, intense en inspirerende ATI te organiseren. Iemand zin?

De creatieve docent is een homo universalis

Een mooi geval van serendipity: via Twitter kwam ik in contact met een buurtgenoot (Patrick Visser) die bleek getouwd te zijn met een stapvriendin van vroeger, die buurtgenoot blijkt een trainingsbureau te hebben én een blog en daar las ik een erg leuke blogpost over de 7 leerprincipes van Leonardo da Vinci.

Ik denk niet dat ik iets heel uitzonderlijks zeg als ik stel dat Da Vinci het ideaalbeeld vertegenwoordigt van wat men in de Renaissance-mens de homo universalis noemde. De stormachtige sociale, economische, culturele en technologische ontwikkelingen in onze 21e eeuw vertonen best wat overeenkomsten met die 15e eeuw. De blogpost van Patrick Visser geeft een aardig inzicht in de geleerde en leergierige mens waar we ons best aan mogen spiegelen in het onderwijs. Is het 21e eeuwse ideaal van een creatieve docent niet erg vergelijkbaar met de homo universalis? En zouden eigenschappen die daarbij horen die creatieve docent niet ook misstaan?

1. Curiosita: De onverzadigbare nieuwsgierigheid naar het leven en de rusteloze zoektocht naar leren als bron van geluk: ‘de wens om te leren is ieder edel mens aangeboren’.
2. Dimostrazione: De bereidheid om je kennis volhardend te toetsen en bij te stellen, niet in het minst door te leren van je eigen fouten
3. Sensazione: De continue verfijning van je waarnemingsvermogen, als middel om je ervaringen uit te breiden: ’saper videre’, zien is weten.
4. Sfumato: De bereidheid om ambiguïteit, paradoxen en onzekerheid in je leven toe te laten (letterlijk: ‘in rook op gaan’)
5. Arte/Scienza: De evenwichtige ontwikkeling van wetenschap en kunst, logica en verbeelding. In moderne termen: ‘whole brain thinking’.
6. Corporalita: Het cultiveren van gratie, ‘tweehandigheid’ (Leonardo schreef en schilderde met beide handen), fitheid en een goede lichaamshouding: ‘mens sana in corpore sano’.
7. Connessione: De erkenning van de samenhang der dingen en fenomenen.

Ik herken in dit beeld veel van wat mensen als Sir Ken Robinson en Dan Pink bepleiten als richtsnoer voor de ontwikkeling van (jonge) mensen in ons tijdgewricht. We zien toch vaak (met onze eenzijdige roep om hoog opgeleide leraren) een beperkte focus op het academische aspect van leren. De principes die Da Vinci erop na hield laten zien dat ontdekken, jezelf uitdagen, je grenzen verleggen, je blik verbreden, twijfelen aan je kennis een kunde, het fysieke en de samenhang tussen dat alles een hoger goed is dan de toets-geregiseerde academische steeple chase die we van het onderwijs hebben gemaakt en de methode drones die dat weer van docenten heeft gemaakt.

European Laptop Institute

Wie zich bezig houdt met 1:1-onderwijs (een leerling, een laptop) mag zijn agenda trekken, want van 29 tot en met 31 oktober 2010 organiseert de American School of The Hague (ASH) het European Laptop Institute.

We invite you to the American School of The Hague […] to immerse yourself in the world of learning with laptops and handheld devices.

If you are planning, investigating or participating in a 1:1 laptop program, this Conference will provide tools to support, build and make your program successful. Learn from colleagues about launching a program, classroom management, parent communications, professional development, best practices, avoiding pitfalls, and embracing innovative technologies to enhance your program,

The Conference is designed to share ideas and strategies that enhance learning in a one-to-one environment. We invite educators, administrators and others to present their experiences and ideas through seminars, hands-on workshops and discussions.

Klinkt goed, 3 dagen lang onderzoeken hoe mobiele oplossingen kunnen bijdragen aan de toekomst van het onderwijs. Deelname kost €200 en dat is eindelijk eens redelijk betaalbaar, zeker als je in acht neemt dat het een 3 -daagse is.Ook voor de keynotesprekers is het de moeite om te gaan: Gary Stager, John Davitt en Tim Rylands staan garant voor inspirerende en vermakelijke verhalen.

Zelf een bijdrage leveren is ook nog mogelijk. De call for workshop proposals is nog open tot 30 mei aanstaande.

Drukke Vlamingen

In Vlaanderen zijn ze goed bezig met ict-en-onderwijs. Althans, ze organiseren van alles. Begin deze maand was er al de O5-conferentie. Dat was voor mij een behoorlijke eye opener om te zien hoe anders dingen in Vlaanderen zijn geregeld (of misschien wel: niet zijn geregeld). Daar gaat namelijk niet de minister van Onderwijs over ICT en innovatie, maar de Minister van Economie, Innovatie, Administratieve Vereenvoudiging, ICT en Telecommunicatie. Demissionair minister Vincent van den Quickenborne gaf daar echter wel een betrokken en goed inhoudelijk onderlegd verhaal dat behoorlijk fris van de lever was. Ook Kennisnet werd tijdens O5 vaak genoemd, vooral omdat de Vlamingen niet over iets vergelijkbaars beschikken. Scholen moeten hun ict-verhaal zelf maar een beetje zien uit te zoeken.

Maar gelukkig zijn er ook initiatieven die die Vlaamse leraren goed ondersteunen en twee daarvan zullen behoorlijk wat van hen van de straat houden de komende week. Op 25 mei is er de 17e ICT-praktijkdag in Gent. Op die dag is er een mooie mix van workshops van fatsoenlijk lengte (en inhoud), korte presentaties, een beurs en mooie netwerkmogelijkheden. Er is een mooi parcours aan Mac-workshops, dus in dat opzicht moet je prima aan je trekken kunnen komen. Maar er is natuurlijk nog veel meer. Helaas is de ICT-praktijk van komende week al helemaal volgeboekt, maar zet 7 februari 2011 maar vast in je agenda want dan is in Leuven alweer de 18e editie.

Zoek iets dat meer Mac-specifiek is dan kun je een dag later terecht bij de laatste bijeenkomst van de Digi-klik On Tour: een ochtend vol workshops over het creatief toepassen van technologie in de praktijk van je onderwijs. Digi-klik is een initiatief van Apple België en mijn goede (en zeer bekwame) vrienden van ICT-Atelier.

Vlamingen klagen nog wel eens dat er zo weinig kan op het gebied van onderwijstechnologie, maar met deze twee evenementen, die weer net even anders, interactiever en praktischer als evenementen zijn als Onderwijs & ICT en de IPON in Nederland, laten ze zien dat dat toch behoorlijk leeft bij onze zuiderburen. Vraag ik me af: zijn dit soort evenementen misschien aantrekkelijker voor leraren om te bezoeken dan grote, tweedaagse beurzen-met-een-handvol-workshops-en-presentaties?