Steve Jobsscholen – goede bedoelingen van O4NT

Nou, nog eentje dan. Een blogpost over de rumoerige start van Onderwijs voor een Nieuwe Tijd (O4NT). Want vandaag was het dan zo ver: persconferentie met politieke bobo’s, website online (beetje te vroeg aanvankelijk), video erbij (dankzij valse start vroeg beschikbaar), manifest beschikbaar. Eindelijk de gelegenheid om eens te kijken of het initiatief verder gaat dan het ‘oprichten van iPadscholen’ waar het afgelopen weekend even naartoe leek te gaan.

O4NT is een initiatief van Maurice de Hond, Erik Verhulp, Luc de Vries en Irene Felix. Vier mensen met zeer uiteenlopende achtergronden, maar met een gedeelde kijk op waar het met scholen heen zou kunnen gaan. Vandaar een manifest. Ik hou van manifesten. Ze geven initiatieven een serieus kantje. En dat mag ook wel, het oprichten van een school is een serieuze zaak immers. Ik ga hier niet het manifest hier herkauwen, want je kunt het gewoon zelf lezen (even doen en dan hier terugkomen en verder lezen – of bekijk de video).

Er staat, eerlijk gezegd, weinig in het manifest waar een béétje vooruitdenkende educator grote bezwaren tegen zou kunnen hebben. En dat is gelijk mijn voornaamste bezwaar: het is allemaal nog wat generiek innovatief, tenzij wellicht de expliciete plek van de iPad in dat manifest. Daar kun je wat van vinden, maar voor de initiatiefnemers is het blijkbaar cruciaal om hun idee bij de Steve Jobsscholen te kunnen verwezenlijken. Eigenlijk is de FAQ minstens zo interessant als het manifest. Daar wordt een aantal dingen net dat beetje concreter. Ik wil graag geloven in waar O4NT voor staat, maar het voelt nog niet goed genoeg.

Ik vind dat ik wel mijn woorden moet terugnemen dat de initiatiefnemers niets begrijpen van wat Steve Jobs voor ogen had met ‘zijn’ technologie als leermiddel. Of beter: ik moet ze nuanceren. Ik ben ervan overtuigd dat O4NT streeft naar het realiseren van de best mogelijke leeromgeving voor de huidige generatie leerlingen. De contouren daarvan zijn echter nog te grof, te algemeen. Dat geeft niet zolang die maar op korte termijn meer nuance krijgen en potentiële ouders, gemeenten en andere deelnemende partijen  weten hoe een dag er op een Steve Jobsschool kan uitzien. Een iPad voor school hebben is één, er een zinvol leermiddel in een open leeromgeving van maken is twee. Onderwijswethouders Lodewijk Ascher (Amsterdam) en Monique van Leeuwen (Zoetermeer) waren niettemin zo enthousiast dat ze de deur voor een Steve Jobsschool in hun gemeenten op een flinke kier hebben gezet. Het goede nieuws is dan ook meer dat deze mensen open staan voor het oprichten van ‘andersoortige’ scholen.

Steve’s droom was het om een leeromgeving te maken waarin (jonge) mensen worden uitgedaagd om op een creatieve manier invulling te geven aan hun ontwikkeling, daarin bijgestaan door vaardige docenten die de leerling en het leerproces centraal stellen (en niet de methode of het lesplan) en die hun eigen ontwikkeling aan die van hun leerlingen koppelen. De tools die hij als CEO van Apple ontwikkelde, moesten dat allemaal zo goed mogelijk faciliteren en het leerproces soepel en ongestoord laten verlopen. Ik hoop dat het O4NT gaat lukken om dat te realiseren, maar voor dat het zover is, zullen er toch nog wat flinke stappen moeten worden gezet. Maar het belangrijkste aan O4NT is dat er in elk geval een stap lijkt te worden gezet. Want daar ontbreekt het (op de uitzonderingen na die de regel bevestigen) in Nederland aan: initiatieven die de status quo doorbreken. O4NT mag me bellen. Gaan we een keer bier drinken en dromen delen, ook de droom van Steve.

Schoolvoorbeeld van wat je niet moet doen

Uit de categorie slechte plannen, komt deze van de stapel ‘er niks van begrepen hebben’. Of 1 april valt vroeg dit jaar. Op NU.nl (en talloze andere websites die het ‘nieuws’ direct over namen) valt te lezen:

Er moeten basisscholen komen die ‘sterk inspelen op het bestaan van de iPad’. Dat staat in een plan van vier initiatiefnemers, onder wie opiniepeiler Maurice de Hond. De vier willen een zogenaamde Steve Jobsschool opzetten, waar leerlingen les krijgen met de populaire tablets.

De mensen die dit soort ideeën hebben, zijn of nog nooit bij een Apple Education Event geweest of ze hebben niets gesnapt van wat ze daar hebben gehoord. Ik verwacht ook niet dat er adepte lezers van dit blog onder de initiatiefnemers zitten. Los daarvan is de claim dat dat de eerste iPadschool zou zijn absolute kul. Er zijn in Nederland al talloze scholen waar met iPads wordt gewerkt. Daar is men gelukkig wel eerst aan het kijken op welke onderwijskundige en -inhoudelijke fundamenten dat het beste kan gebeuren.

Ik geloof zonder meer in de mogelijkheden die de iPad als leermiddel biedt, maar dan en alleen dan als er een aantrekkelijke, uitdagende onderwijspraktijk die open staat voor eigentijdse vakinhoudelijke elementen als context voor is. Onderwijs verander je niet door spullen de school in te sodemieteren, maar met een heldere visie op leren (en de rol van technologie daarin) en mensen die daar in geloven. Geloven in een apparaat heeft nog geen enkele school, laat staan het leren van de  leerling vooruit geholpen.

Lokale politici die vrolijk in deze polonaise meelopen, geven duidelijk blijk van een onvermogen om te begrijpen wat onderwijsinnovatie in zou moeten houden. Mensen en groepen met solide ideeën over nieuw leren, met goed onderbouwde plannen voor leerling- en ontwikkelingsgerichte scholen lopen komen niet eens in de buurt van het verkrijgen van een BRIN-nummer, maar als Maurice de Hond met iPads wil gaan strooien, staat de politiek voorop om te laten zien ‘hoe open zij staan voor het initiatief’ en kunnen er in 2013 al scholen worden geopend. Er zijn blijkbaar weer ergens punten voor te scoren. Ook was het mij niet bekend dat je 25 ondersteunende ouders al een school kunt oprichten.

Apple is een commercieel bedrijf dat graag veel apparaten aan het onderwijs verkoopt, toch durf ik te stellen dat er bij Apple wordt gelooft dat je dat om de juiste redenen moet doen. Als een van de weinige technologiebedrijven heeft Apple een uitgesproken visie op onderwijs, die zij onderbouwen met onderzoek (P21 en ACOT2), die zij door leraren laten vertalen in een moderne onderwijspraktijk (Challenge Based Learning) en die zij actief ondersteunen door Apple Professional Development aan te bieden dat volledig is gericht op de betekenisvolle integratie van de technologie in het leren. Échte Steve Jobsscholen geloven niet in leren dat is gebaseerd op het gebruik van technologie, maar in leren dat de leerlingen de vrijheid geeft zichzelf te ontdekken door de wereld om hem heen te leren kennen.En dat is precies datgene wat ik met See Genius probeer te bereiken.

Het persbericht is nogal algemeen en de initiatiefnemers (ben ook wel benieuwd naar de de andere 3 naast De Hond) van Onderwijs voor een Nieuwe Tijd publiceren maandag 26 maart hun plannen. Ze krijgen nog een paar dagen het voordeel van de twijfel. Maar zoals ik het nu lees is deze iPadschool niet de droom van Steve, maar zijn grootste nachtmerrie.

Schooltas 2.0 – flinke stap van een Work In Progress

De Schooltas App van Thieme is een tamelijk grote hit gebleken. Niet in de laatste plaats omdat Thieme een van de eerste uitgevers was die bereid was te een gok te wagen en te kijken wat er zou gebeuren als je traditionele leermiddelen digitaal, in een App aanbiedt via een mobiel platform. Ook het feit dat er gelijk een stevige test case mogelijk was via het project Leren op maat van het  Hondsrug College in Emmen.

Veel scholen die een pilot draaien met iPads hebben Schooltas geadopteerd. Overigens niet per se omdat het in zijn huidige vorm een hele briljante app is, maar simpelweg omdat het een eerste fatsoenlijke mogelijkheid is om met bekende content op de iPad te werken. De (relatieve) onvolkomenheid van de app wordt overigens ten volle onderkend door de mensen erachter. Schooltas begon als een vrij doorsnee pdf-reader met een slim distributie-principe voor boeken eronder. Vrij snel werd het al mogelijk om zogeheten prikkers toe te voegen. Rommelig en incompleet, maar de intentie was goed: interactie rond de inhoud van ‘het boek’.

Wat is de stand van zaken met Schooltas 2.0? Om te beginnen is de app grafisch fors onder handen genomen en omgetoverd tot iets wat écht de feel heeft van een  iOSApp. De werking in principe indentiek: je begint met een bundelcode in te voeren en vervolgens kun je de beschikbare boeken (nog steeds PDF) in de app downloaden. De prikkers uit versie 1.1 zijn er nog steeds, maar zijn stukken functioneler doordat het een soort notities zijn geworden, die bij elkaar een aardig overzicht geven van je aantekeningen bij de stof of de antwoorden op de vragen uit het boek. Daarnaast kun je zelf ook links, afbeeldingen en video’s toevoegen aan de prikkers en die met anderen delen. Ik heb begrepen dat Thieme druk bezig is om zelf ook prikkers te maken met aanvullende ‘stof’ bij de nog vrij statische pdf’s van de boeken. Dat lijkt me een fijne toevoeging.

Ik was een van de gelukkigen die Schooltas 2.0 in de beta-fase mocht bekijken en testen. Hoewel de nieuwe versie inmiddels in de App Store beschikbaar is, zou je kunnen stellen dat Schooltas 2.0 in zekere zin nog steeds een beta is. Niet in technische zin, want de App werkt vlekkeloos. Maar wie recentelijk een bijeenkomst heeft mogen bijwonen waar Thieme haar proof of concept voor een volgende versie demonstreerde (bijvoorbeeld tijdens de MacScholenDag), weet dat de ambitie van Thieme met Schooltas veel hoger ligt dan wat er nu mogelijk is met de App. Zo toonde Martijn Luijks een heel kek filmpje waarin duidelijk wordt dat Thieme streeft naar een veel interactieve manier om met de content in het oude vertouwde (maar digitale) boek om te gaan, met video, links naar bronnen, een heuse werkschrift en ingebouwde ‘applicaties’. Maar de planning zoals verkondigd door de makers is dat de ‘definitieve’ versie van Schooltas 2.0 pas aan het begin van het komende schooljaar beschikbaar zal zijn.

iPads beheren met Apple Configurator

Zo vaak krijg ik de vraag: Maar is er dan geen handige oplossing waarmee je in een keer een kar of klassenset iPads kunt beheren. Het antwoord was eigenlijk een altijd vrij lang uitgesponnen ‘Nee’. Wás … verleden tijd. Want Apple heeft gisteren ook stilletje de Apple Configurator uitgebracht, een handig tool (een Mac App maar wel met een verwarrende naam) waarmee je in één keer maximaal 30 iPads tegelijkertijd kunt inrichten. De omschrijving is aldus:

Apple Configurator kan door grotere organisaties en bedrijven worden gebruikt om nieuwe apparaten te configureren, bedrijfsapps te installeren en elk apparaat te voorzien van een Mobile Device Management-oplossing voor extern beheer door een IT-beheerder.

De nieuwe iPad in de klas?

Begrijp me niet verkeerd: de nieuwe iPad is een prachtige upgrade van een geweldig apparaat en ik ga zeker voor de nieuwe versie. De techliefhebber in mij wil zo’n ding natuurlijk hebben. Maar bekeken door een onderwijsbril was de aankondiging van Apple nieuwe vlaggenschip niet wereldschokkend te noemen. Alle (overigens prachtige) specs ga ik natuurlijk niet opnoemen, die zijn breeduit getweet en geblogd en als je het gemist hebt, kun je de keynote op je dooie akkertje even terugkijken (op je  iPad bijvoorbeeld).

Er is echter niet zo verschrikkelijk veel aan de nieuwigheden van de nieuwe iPad die het voor het onderwijs een interessanter apparaat maakt dan de  iPad 2. Ja, alles is net effe beter, sneller, mooier, groter en krachtiger. Hij is wel net zo duur, of beter: was net zo duur. Want eigenlijk is het beste nieuws voor het onderwijs rond de nieuwe iPad het feit dat de ‘oude’ blijft bestaan én ook nog eens $100 (en hopelijk ook €100) goedkoper wordt. Was de iPad qua prijsstelling al aantrekkelijker dan een laptop, met de prijsdaling wordt de iPad 2 dat nog veel meer. De iPad 2 is een beetje de witte MacBook van tablets-voor-het-onderwijs aan het worden. Daarmee is is de drempel voor scholen om met de iPad als leermiddel te beginnen alleen maar lager geworden.

Het is eigenlijk alleen het retinascherm van de nieuwe iPad en de hogere resolutie die het apparaat daardoor krijgt, is wel interessant. Simpelweg omdat het Apps meer ruimte geeft op het scherm. Dat lijkt me vooral prettig in de iWork Apps, waar het bijvoorbeeld zonder extern toetsenbord soms wat lastig om overzicht in je document te houden. Maar ook voor de nieuwe iMovie voor  iOS en het nieuw aangekondigde iPhoto lijkt het me net even prettiger werken. Ook de combinatie van de Full HD output met de nieuwe Apple tv kan in klassikale situaties ervoor zorgen dat Apps er op een digibord (of nog veel groter dan op een digibord) goed uit de verf komen.

Om te ontdekken of er misschien toch nog meer leuks voor het onderwijs in de nieuwe iPad zit, zullen we nog een paar weken moeten wachten. En als ik dan nog iets moois ontdek, dan zijn jullie de eersten die het horen.

Reflection + QuickTime = iPad screencasts

Al sinds het uitkomen van de iPad zijn mensen op zoek naar de heilige graal van iOS: hoe maak je mooie screen casts? Bijvoorbeeld om de functies van een App kort te laten zien of een voorbeeld te geven hoe je een App kunt inzetten in een les. De app Reflection waar ik afgelopen weekend over [...]

Class Widgets – haal meer uit iBooks Author

iBooks Author komt met 6 ingebouwde types widgets die je kunt invoegen om je iBooks een stuk interactiever of in elk geval een stuk ‘rijker’ te maken. Maar 6 soorten assets is wel een beetje karig. En dus moest daar wat aan gedaan worden. Nu kun je in principe (de praktijk blijkt een stuk weerbarstiger) Dashboard [...]

Leeskr8

Die heeft de iPhoneClub mooi gespot: Leeskr8. Hoe eenvoudig kan het eigenlijk zijn. In mijn dagen als leraar Nederlands heb ik heel wat tijd en energie gestoken in het (helpen) vinden van literaire werken die passen bij wat leerlingen leuk vinden. Deze App  vindt voor iedere vmbo-leerling een geschikt boek. Door 12 keer te kiezen tussen 2 afbeeldingen [...]

Reflection – AirPlay zonder Apple tv

Stel: je hebt een iPad (of je iPhone 4S) en je hebt een Mac en je zou die iPad (of je iPhone 4S) heel graag op je digibord op touch screen willen gebruiken maar je hebt geen Apple tv. Die Mac hang je probleemloos aan allerhande schermen en beamers, maar die iPad … Het leuke aan de iPad in combinatie met een Apple tv [...]

Shakespeare In Bits

In al dat geweld rond Apps voor iOS zou je bijna vergeten dat er ook nog steeds hele leuke educatieve Apps voor de Mac worden gemaakt. Een hele leuke, of beter gezegd, een setje hele leuke zijn de Apps Shakespeare In Bits.

Vier beroemde toneelstukken van The Bard (Romeo & Juliet, Hamlet, A Midsummer Night’s Dream en MacBeth) zijn op een aantrekkelijke manier in een App verwerkt. Of zoals ze bij MindConnex zelf vinden: Shakespeare In Bits brings The Bard’s most popular plays to life through magnificently animated re-enactment, full audio and unabridged text in one comprehensive package. Dat laat zich vertalen in dat de App de tekst van het stuk is voorzien van een integrale navertelling én van een frisse animatie van het verhaal. En dat maakt het een leuke en eigentijds manier om met lesstof om te gaan die door  leerlingen toch vaak als wat stoffig wordt ervaren.

De desktopversies (ook beschikbaar voor ‘dat andere platform’) kosten €11,99 of €15,99. Ongeveer de prijs van een mooi pocketboek dus. Maar daarvoor krijg je dus een prachtig voorgelezen en van animaties voorziene versie van het toneelstuk. De App voorziet de tekst bovendien van annotaties en biedt met een klik op de knop hedendaagse vertalingen van het wat meer gedateerde Engels. De tekst kan ook als ondertiteling bij de animatie worden aangezet. Daarnaast is het mogelijk om tijdens het lezen / luisteren aantekeningen te maken. En van alle scènes wordt netjes een korte samenvatting gegeven, zodat de tekst wat meer context krijgt.

Wat mij opviel is dat de animaties misschien wat minder aantrekkelijk zijn voor wat oudere leerlingen, maar dat de snelheid van de gesproken tekst wel erg hoog ligt voor minder ervaren tweedetaalleerders. Het zou mooi zijn als dat nog was aan te passen. Ik was even in de verleiding om een en ander in een filmpje te vatten, maar het is veel leuker om een van de demo’s even zelf te installeren. Het zijn relatief kleine downloads. De desktopversies van Shakespeare In Bits worden overigens (hier komen de saaie technische feitjes) aangeboden als Adobe Air App. Dat wil zeggen,  als je ze direct via de website van MindConnex downloadt. De Apps zijn ook via de Mac App Store beschikbaar maar dan zijn het reguliere Mac Apps. Beetje vreemd, maar blijkbaar werkt dat voor deze jongens. Van alle stukken zijn demo’s te downloaden die bij aanschaf met een licentiecode in een volledige versie zijn om te zetten.

Een extra bijzonderheid aan deze literaire animaties is dat alle Shakespeare In Bits-titels ook in speciale online versies via een abonnementsmodel beschikbaar om ze bijvoorbeeld klassikaal via het digibord te bekijken. Maar dat is lang nog niet alles. Want als klap op de vuurpijl zijn alle titels ook nog eens beschikbaar voor verschillende iOS-apparaten; er zijn zijn zelfs speciale varianten voor de iPad en voor de iPod touch / iPhone. Die versies zijn overigens weer net even goedkoper dan de desktopversies. Dat hele brede aanbod maakt dat je in de les op heel veel verschillende manieren (dus didactisch heel flexibel) om kunt gaan met deze toneelstukken. En dat maakt het zeker interessant om eens nader te bekijken.