Think Ahead.

Een vruchtbaar en stimulerend overleg vanochtend op het hoofdkantoor van Apple deed me denken aan een filmpje dat ik een tijdje geleden heb gezien en waar ik een goede aanleiding voor zocht om er eens over te bloggen zodat ik het met m’n lezers kan delen. Apple en innovatie zijn (in elk geval voor mij) dingen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. En al eerder heb ik erover geschreven dat ook als het gaat om de onderwijsvisie Apple een innovatief bedrijf is. Onderstaand filmpje, speciaal gemaakt voor de Education Leadership Summit die Apple vorig jaar in de VS heeft verzorgd, is eigenlijk een prachtige visuele samenvatting van die visie.

Als je dag in, dag uit hard aan je team, je collega’s en/of je schoolleiding moet sleuren om ze een beetje richting eigentijds onderwijs te krijgen, bekijk dan gewoon af en toe dit filmpje … en geef niet op.

Omdat we geen systeembeheerders willen zijn …

Zo, de Stevenote van de WWDC 2010 zit er weer op. Nieuws over de iPad, iPhone OS omgedoopt tot iOS en versie 4 daarvan aangekondigd, iPhone 4 is ook aanstaande, technische hoogstandjes op het gebied van hardware en software al om. Alle geeks, nerds en gadgetliefhebbers kunnen weer los om de loftrompet te steken of Apples vermaledijde gesloten systeem te vervloeken. En ik? Ik geniet nog even na van de laatste dia en de laatste woorden van Steve Jobs, want die zeggen precies waarom Apple en onderwijs voor mij en voor heel veel leraren dé oplossing brengt …

“I put up this slide a little earlier this year. It represents what Apple is all about. We’re not just a tech company. Apple is more than that. It’s tech and humanity. It’s the hardware and the software working together. It’s not just a great new camera system, it’s the editing too, it’s not just a front-facing camera, it’s that plus 18 months of work on the software side. It’s the complete solution, so all of us don’t have to be system integrators.”

De creatieve docent is een homo universalis

Een mooi geval van serendipity: via Twitter kwam ik in contact met een buurtgenoot (Patrick Visser) die bleek getouwd te zijn met een stapvriendin van vroeger, die buurtgenoot blijkt een trainingsbureau te hebben én een blog en daar las ik een erg leuke blogpost over de 7 leerprincipes van Leonardo da Vinci.

Ik denk niet dat ik iets heel uitzonderlijks zeg als ik stel dat Da Vinci het ideaalbeeld vertegenwoordigt van wat men in de Renaissance-mens de homo universalis noemde. De stormachtige sociale, economische, culturele en technologische ontwikkelingen in onze 21e eeuw vertonen best wat overeenkomsten met die 15e eeuw. De blogpost van Patrick Visser geeft een aardig inzicht in de geleerde en leergierige mens waar we ons best aan mogen spiegelen in het onderwijs. Is het 21e eeuwse ideaal van een creatieve docent niet erg vergelijkbaar met de homo universalis? En zouden eigenschappen die daarbij horen die creatieve docent niet ook misstaan?

1. Curiosita: De onverzadigbare nieuwsgierigheid naar het leven en de rusteloze zoektocht naar leren als bron van geluk: ‘de wens om te leren is ieder edel mens aangeboren’.
2. Dimostrazione: De bereidheid om je kennis volhardend te toetsen en bij te stellen, niet in het minst door te leren van je eigen fouten
3. Sensazione: De continue verfijning van je waarnemingsvermogen, als middel om je ervaringen uit te breiden: ’saper videre’, zien is weten.
4. Sfumato: De bereidheid om ambiguïteit, paradoxen en onzekerheid in je leven toe te laten (letterlijk: ‘in rook op gaan’)
5. Arte/Scienza: De evenwichtige ontwikkeling van wetenschap en kunst, logica en verbeelding. In moderne termen: ‘whole brain thinking’.
6. Corporalita: Het cultiveren van gratie, ‘tweehandigheid’ (Leonardo schreef en schilderde met beide handen), fitheid en een goede lichaamshouding: ‘mens sana in corpore sano’.
7. Connessione: De erkenning van de samenhang der dingen en fenomenen.

Ik herken in dit beeld veel van wat mensen als Sir Ken Robinson en Dan Pink bepleiten als richtsnoer voor de ontwikkeling van (jonge) mensen in ons tijdgewricht. We zien toch vaak (met onze eenzijdige roep om hoog opgeleide leraren) een beperkte focus op het academische aspect van leren. De principes die Da Vinci erop na hield laten zien dat ontdekken, jezelf uitdagen, je grenzen verleggen, je blik verbreden, twijfelen aan je kennis een kunde, het fysieke en de samenhang tussen dat alles een hoger goed is dan de toets-geregiseerde academische steeple chase die we van het onderwijs hebben gemaakt en de methode drones die dat weer van docenten heeft gemaakt.

Gewetensbezwaard

Een opmerking van John Moravec in een discussie naar aanleiding van een van zijn posts op Education Futures (over Sir Ken Robinson die standaardisering in het onderwijs aanvalt) vond ik eigenlijk wel een aardige doordenker. Hij sluit ook best aardig aan bij de post die Wilfred Rubens daar onlangs over schreef.

Steeds vaker gaan de geluiden op dat de anderhalve eeuw die we hebben gebruikt om alles in ons onderwijs te standaardiseren werkelijke innovatie tegenwerkt en er misschien zelfs wel voor zorgt dat we kinderen onvoldoende op hun toekomt voorbereiden? Ik merk bij mezelf (en met name als ik kijk naar het onderwijs van mijn kinderen) dat het hele principe van CITO-toetsen (po) en school- en eindexamens (vo) me ontzettend tegen de borst stuit. Ik heb er zo zachtjes aan principiële bezwaren tegen, maar de leerplicht vereist dat ze door de gehaktmolen van het onderwijs gaan op een manier die voor iedereen gelijk is. Maar niet iedereen is gelijk, heeft interesses in dezelfde dingen of kan en wil die leren op hetzelfde moment dat het juf of meester uitkomt.

En toen las ik dus Johns opmerking: stel dat je de leerplicht zou kunnen omzeilen omdat je daar onoverkomelijke gewetensbezwaren tegen hebt, net als destijds met de dienstplicht. “Sorry meneer de leerplichtambtenaar maar ik ga dat eindexamen echt niet doen. Ik heb er onoverkomelijke morele bezwaren tegen.” Mag je dan ook je examens overslaan wegens broederdienst? En kun je ook S5 krijgen? En hoe zou de vervangende dienstplicht eruit zien?

Een beweging beginnen …

… is eigenlijk weinig meer dan het krijgen van een eerste volger, maar o, wat is die belangrijk.

Ik wilde deze TED-video van Derek Sivers graag met jullie delen, zo vlak na Pasen met de laatste loodjes van het schooljaar voor de boeg. Maar ook omdat ik denk dat het belangrijk is dat we ook aan de progressieve, innovatieve kant van onderwijs meer een beweging worden, dat we met elkaar een vooruitstrevend geluid laten horen als we kijken naar het heden en de toekomst van het onderwijs.

iTunesU – Continuity of Learning

In Nederland wordt er nog wel eens krampachtig gedaan over de onafhankelijkheid van het onderwijs ten opzichte van diensten en producten van specifieke aanbieders. De regering van president Obama is in dat opzicht een stuk pragmatischer én daadkrachtiger. De dreiging van een grootschalige uitbraak van de Mexicaanse griep heeft het Amerikaanse Ministerie van Onderwijs doen besluiten dat er drastische en praktische maatregelen moeten worden getroffen. De kans is immers vrij groot dat er in het geval van zo’n uitbraak veel scholen dicht moeten waardoor veel leerlingen thuis komen te zitten. En als dat lang duurt of vaak voorkomt dan is dat wel een probleem.

En dus heeft het Witte Huis Apple benadert om samen met een aantal onderwijsinstellingen te kijken welke content in iTunes U gebruikt kan worden om in te zetten om de continuïteit van het leren te waarborgen in het geval scholen langdurig de deuren moeten sluiten. Overigens kijken de Amerikanen ook voorbij H1N1 en zien het initiatief ook zeer zinvol in het geval van andere calamiteiten.

Tonight, in cooperation with the US Dept of Education, we launched a new iTunes U site called Continuity of Learning. This site links to educator-selcted content from across all public iTunes U sites. These collections can be used by K12 students and teachers to help ensure continuity of learning in the case of a pandemic or natural disaster. (It is also really great content for sunny, healthy days inside and outside the classroom.)

Het resultaat is een speciale afdeling in iTunes U, met de titel Continuity of Learning (link naar iTunes) waarin een mooie mix van materiaal is samengebracht vanuit heel iTunes U. Met dat materiaal moeten thuiszittende kinderen in staat blijven toch door te gaan met leren. Prachtig initiatief dat voor een belangrijk deel is vormgegeven door Amerikaanse Apple Distinguished Educators (ik ben best wel trots op zulke collega’s). En ook interessant om te zien dat in het tijdsbestek van een maandje een dergelijk overzicht van materiaal kan worden samengebracht. Da’s wel even andere koek vergeleken met de omslachtige manier waarop we hier in Nederland Wikiwijs aan het optuigen zijn.

Misschien moet (Mac-)minister Plasterk ook maar eens zo’n knoop doorhakken.

Minder baasjes, meer leiders

De recent commotie die het rapport van De Onderwijsraad over doelmatiger werken in het onderwijs, heeft losgemaakt over de rol en taak van de docent, deed me denken aan een (wel, eigenlijk een aantal) van de slides met citaten die we tijdens de laatste TeachMeets hebben gebruikt.

Teachers cannot be leaders untill they understand that students are no longer obliged to folow them.
(Philip Schlechty, Leading for Learning)

Ik vraag me werkelijk af waarom die hoog opgeleide maar wereldvreemde pseudo-inttelectuelen, die onderwijs geven gelijkstellen aan hun vaak verouderde en subjectieve vakkennis als droogvoer door de strot van de kinderen duwen en daarbij geen in- of tegenspraak dulden nog voor de klas staan. Wie doen ze daar (behalve zichzelf) nu een plezier mee?

Docenten die het als hun belangrijkste taak zien om vakkennis over te dragen hebben mijns inziens écht een memo gemist. Onderwijs draait niet (allen) om kennis, niet (alleen) om vakkennis, niet om schoolvakken, niet lesbevoegdheden, maar het draait om mensen. Het draait om de kinderen in je klas, waarmee je voorzichtig aftast waar het onduidelijke pad naar hun toekomst ligt. En dat doe je niet door vanuit je ivoren onderwijstoren te roepen dat je verdomde goed weet hoe die weg er vroeger uitzag omdat je er zoveel boeken over hebt gelezen.

Nog maar een citaat dan, deze keer van E.M. Kelly: The difference between a boss and a leader: a boss says ‘Go!’- a leader says, ‘Let’s go!’ Het is hoog tijd voor minder baasjes en meer leiders.

Leraar van het Jaar … 1950

Via Twitter werd ik erop gewezen dat verkiezing van de Leraar van het Jaar op tv werd uitgezonden. Ik heb het aangedurfd om even te kijken. Ik schakelde in tijdens het voorstellen van de genomineerden voor het VO. Dat was schrikken. De verkiezing van de Leraar van het Jaar op tv gebeurt in een programma dat heet De avond van het onderwijs. Blijkbaar hangt dat alleen van leraren af. Oké, oké ze spelen natuurlijk ook een rol, maar onderwijs is meer dan alleen leraren.

De kandidaten: een docent Engels die prat ging op zijn academische graad en die het het hoogste goed vond dat zijn leerlingen een Oxford Engels accent kregen. Leerlingen noemen hem streng. De tweede kandidaat was een docent Geschiedenis die zijn vak (Geschiedenis) het mooiste vond, niet het leraarsvak (let op, we zijn de Leraar van het Jaar aan het kiezen). We zien de jongeman handige een overheadprojector(!) bedienen in zijn promo-filmpje. Leerlingen vinden hem grappig en enthousiast, maar als je praat in de les, moet je “dingen overschrijven”. De derde kandidaat zag er duidelijk gelukkig uit in het vmbo en leek tamelijk ongevaarlijk.

De kandidaten voor het vmbo schrokken me wat minder af … gelukkig. In zijn dankwoordje brak de winnaar zelfs een lans voor de OV-kaart voor mbo-leerlingen om veiliger te kunnen reizen. Geen extra centen voor leraren, geen gemier over het behoud van (55!) vakantiedagen of gezanik over extra salaris. Nee, ik wil dat mijn leerlingen veilig naar school kunnen komen. Goedzo!

De drie verkozen Leraren van het Jaar worden ergens ambassadeurs van. Ik weet het niet precies, want de uitzending was ineens afgelopen. Was een van die kersverse ambassadeurs nou een toonbeeld van modern 21e eeuws leeraarschap? Nee, volgens mij niet. En dat stonden SBL, de AOb en de minister en twee staatssecretarissen breed lachend te vieren. Nee, het was blijkbaar de verkiezing van de leraar van het jaar 1950.

Inspiration point: Youtube, onderwijs en censuur

Charlie Leadbeater (@wethink) via Twitter:

Places censors have blocked me from using YouTube in presentations: Saudi Arabia, Turkey, schools in England. Wrong club to be in

Altijd leuk om zaken in een perspectief met een scherp randje te plaatsen. Nieuw is die discussie niet en we hebben ‘m in Nederland ook online gevoerd naar aan aanleiding van de ervaringen van Trendmatcher. Leadbeater gaat verder dan alleen maar zeggen dat het niet deugt en vergelijkt de praktijk van scholen die websites blokkeren met het toepassen van censuur zoals totalitaire regimes dat doen. Is dit een extra argument tegen overijverige moraalridders en onkundige ict’ers? Kan een vergelijking als deze helpen scholen / docenten nog eens goed na te laten denken over hun standpunt over het blokkeren van diensten (en content)? Zit je, in termen van Leadbeater, in de verkeerde club als je als school kiest voor dergelijke maatregel?

Nieuw op dit blog: Inspiration point

Ik ben dol op citaten. Ik vind ze vaak inspirerend, ze zetten me aan het nadenken en je kunt er heerlijk discussies aan ophangen. Ik heb een dik citatenboek in de kast staan. Komt bij mijn ouders vandaan en toen ik nog ‘thuis woonde’ heb ik die pil letterlijk stukgelezen. Tegenwoordig heb je natuurlijk geen boek meer nodig om aan je citaten te komen, internet staat immers vol met sites waar je lekker kunt grasduinen. Maar dat doe ik dan weer niet, gek genoeg. Wel kijk ik met enige regelmaat bij Wilfred Rubens’ (t)e-leaning op de citatenpagina.



Twitter is voor mij bijvoorbeeld wel een mooie bron van korte, prikkelende spreuken (maar ook Flickr, Youtube en Slideshare bieden veel stof) en daar wil ik wat mee gaan doen. Een van de leukste dingen die kunnen gebeuren op een blog is dat er een levendige discussie ontstaat, maar vaak is dat naar aanleiding van wat langere en flink doorwrochte blogposts. Dat moet anders kunnen.



Wat is mijn idee? Ik wil met enige regelmaat korte blogposts plaatsen met een uitdagend citaat dat ik ergens tegenkwam. Die citaten wil graag (als dat tenminste nog nodig is) met een korte aanvulling lekker op scherp zetten. Het mooiste is natuurlijk als ze gekoppeld zijn aan de actualiteit, maar dat hoeft voor mij niet. Waar ik naar zoek is wat meer interactiviteit hier, iets wat net dat beetje meer ruimte voor discussie biedt dan Twitter en een leuke manier om iets meer uit de functionaliteit van van mijn blog te halen. Ik heb al een fijne eerste Inspiration point in de steigers staan, die komt straks.