Kennisnet Summerschool 2010

Hoewel het niet de eerste keer was, is het toch altijd leuk om gevraagd te worden door Apple om iets mee te organiseren. Voor de zomer werd ik gevraagd of ik kon meehelpen een goede invulling te vinden voor een dagdeel van de Kennisnet Summerschool 2010. Wie dat (het lijkt me schier onmogelijk, maar goed) wellicht gemist heeft: de Kennisnet Summerschool 2010 is een initiatief van Kennisnet waarbij koppeltjes leraar+directeur deelnemen aan een intensief tweedags programma dat inhoudelijk wordt ingevuld door een aantal technologiebedrijven. Op 23 en 24 augustus waren een goede 40 man te gast bij IBM en één middag werden ze op excursie gestuurd naar het fraaie Apple Briefing Centre aan het Amsterdamse Leidseplein.

En al zeg ik het zelf: we hadden een lekker intensief en bijna allesomvattend programma voor ze op de rol staan. De bijeenkomst viel uiteen in een deel met presentaties over de brede maatschappelijke en economische ontwikkeling in de wereld van mediagebruik en mobiliteit (door Joachim Levelt), en een verhaal over Apple’s onderwijsvisie (door ondergetekende) en een aantal korte workshops over de praktijk van Mac-toepassingen in het onderwijs: Apps in het Onderwijs (Joachim Levelt), Mobiele toepassingen voor exacte vakken (Paul Dolk), Taal Muzikaal (Peter de Bye) en One Minute Podcasting door mij.

Het blijft voor mij toch mooi om te ervaren hoe naadloos het verhaal van Apple corporate samengaat met de ervaring en praktijk van Apple Distinguished Educators. Ik stel me voor dat het voor de deelnemers een aardige afwissling was van het menu van cloud-oplossingen dat hen die twee dagen werd voorgeschoteld. Het verhaal van Apple in het onderwijs is uiteraard niet aan iedereen besteed in zo’n gemêleerd gezelschap, maar nietegenstaande dat feit kregen we toch behoorlijk wat leuke en enthousiaste reacties van deelnemers op onze verhalen. Overigens was dat niet het laatste Apple-getinte verhaal, want de spreker tijdens het avondprogramma was Peter de Visser, directeur van RSG Stad + Esch in Meppel (of zoals hij het zelf noemt: M) een van de grotere 1:1-scholen in Nederland. Helaas was ik daar niet mee bij maar Peter kennende heeft hij een gloedvol betoog gehouden en duidelijk gemaakt waarom er op zijn scholen voor de Mac is gekozen.

Think Ahead.

Een vruchtbaar en stimulerend overleg vanochtend op het hoofdkantoor van Apple deed me denken aan een filmpje dat ik een tijdje geleden heb gezien en waar ik een goede aanleiding voor zocht om er eens over te bloggen zodat ik het met m’n lezers kan delen. Apple en innovatie zijn (in elk geval voor mij) dingen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. En al eerder heb ik erover geschreven dat ook als het gaat om de onderwijsvisie Apple een innovatief bedrijf is. Onderstaand filmpje, speciaal gemaakt voor de Education Leadership Summit die Apple vorig jaar in de VS heeft verzorgd, is eigenlijk een prachtige visuele samenvatting van die visie.

Als je dag in, dag uit hard aan je team, je collega’s en/of je schoolleiding moet sleuren om ze een beetje richting eigentijds onderwijs te krijgen, bekijk dan gewoon af en toe dit filmpje … en geef niet op.

John Moravec op TEDxLaguna

Wie zich Education Futures NL nog kan herinneren en/of John Moravec op de i&i-conferentie vorig jaar in actie heeft gezien, weet dat hij altijd wel goed is voor wat gepeperde uitspraken over waar het heen moet gaan met het onderwijs. Dat zijn ideeën het goed doen in Nederland blijkt wel uit zijn bijdragen aan Education Futures NL, Knowmads [...]

Sir Ken Robinson – Bring on the learning revolution

Tijdens de sessie voor Project Droomschool kondigde Ken Robinson al zij nieuwe TED talk aan en die is nu te bekijken. Wie The Element heeft gelezen zal veel uit Robinsons verhaal herkennen. Veel woorden moet ik er niet aan willen wijden (bekijk anders ook het stuk van Wilfred Rubens over deze video eens), want Ken Robinson moet je natuurlijk zelf zien en horen …

Een paar leuke citaten uit deze TED talk die mij deden opveren:

Reform is no use any more, because that’s simply improving a broken model.

We have to transform education into something else.

The problem for reform or transformation is the tyranny of common sense.

We have let go of the idea of linearity: it starts here you do this and it ends there.

We have an education system built on the system of fast food restaurants.

Luister ook goed naar het gedicht van W.B. Yeats waar hij mee afsluit. Dat is nog eens een prachtige TED wish.

Project Droomschool – the movie

De anti-creativiteitschecklist

Misschien ben je het een beetje zat dat denkers als Sir Ken Robinson, Thomas Friedman en Daniel Pink alsmaar roepen dat creativiteit de redding van de wereld of in elk geval het onderwijs is in de toekomst. Of misschien geloof je ze sowieso niet omdat je in de Volkskrant de azijnpissers van BON hebt horen zeggen dat het juist orerende leraren zijn die ons jongvolk gaan redden van de morele en academische duikvlucht. Dan is onderstaande video met 14 onmisbare regels om creativiteit te omzeilen en uit te bannen in je leven (en klaslokaal) wat je nodig hebt.

Met dank aan John Moravec via Twitter.

Project Droomschool

Stel, je bent schooldirecteur en je hebt de kans om de komende jaren een compleet nieuwe school bouwen, je ziet dat als een mooie manier om ook eens op een rijtje te zetten hoe het leren in zo’n nieuwe omgeving eruit gaat zien. Wat doe je dan? Nou, je kunt bijvoorbeeld een soort denktank samenstellen die je helpt de grenzen van de toekomst te verkennen. Maar je kunt ook aan een bekende vragen om dat voor je te regelen, omdat die persoon wel beschikt over een aardig netwerk.

Als die bekende Marcel Kampman en hij gaat een beetje zijn best doen dan krijg je Project Droomschool. De school in kwestie is Stad + Esch in Meppel (een Apple 1:1-school overigens) en de directeur is Peter de Visser. En donderdag 29 april heeft hij in het koetshuis van kasteel De Havixhorst zo’n twintig deelnemers uit allerlei disciplines bij elkaar gebracht. Aan tafel zaten architecten, een schooldirecteur, een wethouder, een uitgever, designers, een aantal onderwijsadviseurs, verandermanagers, ouders, leerlingen en één buitengewoon trotse onderwijsguerilla.

Die trots is er niet alleen omdat ik was uitgenodigd om deel te te nemen aan Project Droomschool, maar ook omdat Marcel (als creatief directeur van Creative Company Conference en Picnic 2010) ook een aantal gerenomeerde sprekers via Skype had gecharterd. Want niemand minder dan Jeff Jarvis(What Would Google Do?), John Moravec (Education Futures) en Sir Ken Robinson (Out of Our Minds, The Element) leverden vanuit allerlei hoeken in de wereld hun bijdrage om van Stad + Esch in de toekomst de béste school van de wereld te maken. Zonder dollen, dat is het doel en zo hoort het ook eigenlijk.

Even wat highlights: Ken Robinson onderstreepte nog eens dat hij docenten ziet als creatieve professionals (ontzettend mee eens), John Moravec gaf Peter mee zich te realiseren dat leren niet alleen op school gebeurt omdat technologie maakt dat je altijd en overal kunt leren en Jeff Jarvis verfoeide nogmaals standaardisering in het onderwijs en gaf Peter het advies mee kinderen zoveel mogelijk te laten produceren en ontwikkelen in plaats van ze alleen maar langs toetsen te jagen (daarbij adviseerde hij -ongevraagd- en passant scholen toch echt MacBooks te gebruiken).

Dat het een bijzondere ervaring is om bovengenoemde grootheden in een informele setting een paar vragen te kunnen stellen, behoeft geen uitleg. En dat ze de deelnemers stimuleren om zo ver mogelijk buiten en voorbij de bestaande kaders te laten denken en daarbij alleen in oplossingen en mogelijkheden te denken is ook een behoorlijk open deur. Deze sessie bleek een unieke mogelijkheid, zeker als je de gecombineerde kennis en wijsheid van de zaal bekijkt, om eens echt te kijken naar het hóe van onderwijsinnovatie en niet alleen naar het wat. Opmerkelijk was de actieve rol en zinvolle bijdrage van een aantal leerlingen, die een buitengewoon frisse kijk op de toekomst van het onderwijs op Stad + Esch bleken te hebben.

Het is niet voor het eerst (en vast ook niet voor het laatst) dat ik met een school mag meedenken over de toekomst van het onderwijs, maar maar zelden kun je dat zo ongebreideld en forward thinking doen en dat is zó ont-zet-tend lekker, dat zouden meer scholen moeten doen. En het is niet alleen goed voor de school, want ik kan zelf op een sessie als deze ook wel weer een tijdje vooruit.

TEDxNYED video’s

Het is al een dikke maand gelden dat TEDxNYED werd georganiseerd en online te volgen was. En dat was de moeite waard met de imposante lijst van sprekers waaronder Jeff Jarvis, Chris Lehmann, Lawrence Lessig, Mike Wesch en George Siemens. En het was een gedenkwaardige TEDx, niet in de laatste plaats door een aantal indrukwekkende TED talks, maar ook door de sneer die Jeff Jarvis gaf naar het hele TED-concept en het onderwijs in het algemeen, George Siemens die daar vervolgens fel op aanhaakte en een prachtig pleidooi van Dan Meyers voor wiskundeonderwijs dat niet alleen over cijfertjes gaat. Een tamelijk bewogen en indrukwekkende TEDx dus wel.

Maar ook inhoudelijk is het absoluut de moeite waard om de video’s eens goed te bekijken. Een kleine spoiler: de teneur van alle talks was toch wel ‘standaardisering in het onderwijs is een groot gevaar’, ‘creativiteit en authentiek leren creëren betrokkenheid van leerlingen’, ‘het onderwijs dat we nu bieden, bereidt kinderen niet voor op hun toekomst’. Afijn, bekijk de video’s zelf maar op de website van TEDxNYED.

Als opwarmertje hieronder vast de TED-talk van Chris Lehman …

Innovatieimpuls onderwijs – tussen droom en daad

Gisteren was in de Westergasfabriek in Amsterdam de bekendmaking van de winnende concepten van de stimuleringsregeling Innovatieimpuls Onderwijs (IIO). Een feestelijke bijeenkomst van een bijzonder innovatieproject van OCW waarvan ik eigenlijk verwacht had dat ik er hoe dan ook met een goed gevoel vandaan zou komen. Ik was er namelijk van overtuigd dat IIO zo’n project is dat eindelijk die innovaties zou blootleggen en stimuleren die gedragen werden door de scholen zelf en die misschien zelfs wel spannende consequenties zouden kunnen hebben. Die overtuiging had ik niet in de laatste plaats omdat de jury onder voorzitterschap stond van SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan.

Eerst een beetje voorgeschiedenis. Sinds vorig najaar ben ik betrokken bij IIO. De doelstelling van het project is echter wel uit grote nood geboren. De aanstaande vergrijzing in het onderwijs maakt dat we straks onderwijs moeten aanbieden van dezelfde (of liever hogere) kwaliteit, maar ook dat we dat met veel minder leraren moeten doen. De opzet van IIO is eenvoudig: laat scholen concepten bedenken waarmee ze aan (duidelijk meetbare) arbeidsreductie kunnen doen, zonder dat dat leidt tot een kwaliteitsverlies voor het onderwijs. Scholen werden tijdens hun conceptontwikkeling ondersteund door zogeheten kritische vrienden, onderwijsadviseurs die meehielpen het concept zo sterk én innovatief mogelijk te maken. Een van de scholen had mij als kritische vriend uitgekozen. Uiteindelijk werd er uit de 44 concepten een set van 7 winnende concepten gekozen. Deze concepten worden verder uitgewerkt tot een heus projectplan waar andere scholen bij kunnen aanhaken. De toezegging was dat de 20 miljoen Euro op mocht gaan aan projecten die zo innovatief waren dat (en dat werd zelfs van harte aangemoedigd) dat ze eigenlijk niet binnen de huidige wet- en regelgeving zouden passen. Kijk, dat is toch wel even stoere taal van OCW en daar ging mijn innovatiehartje wel wat sneller van kloppen.

Maar tussen droom en daad staan jury’s in de weg en winnende concepten. Je voelde ‘m in het voorgaande misschien al een beetje aankomen, het liep gisteren toch anders dan verwacht.
[Lees verder na de doorleeslink.]

UGame ULearn – inFLUX

Vorig jaar heb ik het symposium UGame ULearn (UGUL) grotendeels vanaf mijn bureaustoel gevolgd. Dit jaar stond ik er middenin … letterlijk. Het thema van deze jaargang was User Experience. Hoewel de opzet van het symposium niet eens zo heel uitgesproken vooruitstrevend was (aantal leuke keynotes > workshops > nog een leuke spreker) was de atmosfeer en de inhoud wel lekker fris.

Mij was gevraagd om een unconferencesessie (inFLUX) te verzorgen die geënt was op het TeachMeet-concept: een sessie, midden tussen de gezellige bedrijvigheid op de beursvloer waar een aantal (internationele) deelnemers aan het symposium op een zeepkist werd gezet om in 7 minuten uit de doeken te doen hoe zij zich bezighielden met user experience in en om hun bibliotheek. En er zaten pareltjes tussen hoor. De trend die een beetje te ontwaren was in de micropresentaties was toch wel dat bibliotheken steeds meer in de community gaan doen. Een beetje hippe bieb is veel meer dan een plek om boeken en cd’s te lenen, maar is een bruisende hub van innovatie en creatieve activiteiten die aansluiten bij de interesses van haar publiek of dat nu muziek, literatuur, games, theater, lokaal erfgoed of wat dan ook is.Het was inspirerend om te zien wat bibliotheken allemaal bedenken én uitvoeren om ervoor te zorgen dat de beleving van de bibliotheek meer van de 21e eeuw wordt.

En ik kan niet anders zeggen dan dat ik buitengewoon prettig verrast werd door die creatieve en innovatieve mindset die in het bibliotheekwereldje blijkt te hangen. Daar kunnen we in het onderwijs een puntje aan zuigen hoor.Er ging echt een wereld voor me open. Nu was ik in de voorbereiding op UGUL al kort rondgeleid door DOK in Delft en die is natuurlijk niet voor niets bibliotheek van het jaar geworden. Toen ik daar rondliep, kon ik niet anders denken dan dat dat een prachtige school zou zijn, die ‘bibliotheek’.

Mijn tip van de dag voor scholen die écht willen innoveren: kijk eens goed naar wat er gebeurt bij bibliotheken en als er zo’n creatieve bieb bij je in de buurt zit en kijk eens wat je samen kan doen. Dat kon namelijk nog wel eens tot inspirerend verrassende resultaten leiden.

Foto gemaakt door Marcel de Leeuwe (www.leerbeleving.nl)