MacBeurs.be

Als je een blogpostje maakt, moet je ‘m natuurlijk wel ook een keer publiceren. Gezien het feit dat het kortdag is geworden, kan ik volstaan met het feit dat ik morgen niet alleen aanwezig ben op de MacBeurs in Genkmaar er ook een sessie over iMovie ga verzorgen én naar alle waarschijnlijkheid deel gan nemen in [...]

Onderwijs: sneller en goedkoper

Wat mij betreft de meest prikkelende presentatie van Dé Onderwijsdagen 2010 was die van Michiel Muller. Muller is geen onderwijsmens, althans niet in de traditionele zin van het woord. Hij is ondernemer (serial entrepeneur) en hij heeft dat wat hij heeft geleerd van het opzetten van een aantal succesvolle bedrijven helder voor de geest.

Muller vertelde over zijn ondernemingen Tango en RouteMobiel en hoe zij realtief makkelijk innovatief konden zijn ten opzichte van bijvoorbeeld een moloch / instituut als de ANWB: door sneller en goedkoper te zijn en te durven denken dat dat misschien wel eens een goede, positieve  propositie zou kunnen zijn. Muller ging in op hoe de creatiespiraal van Marinus Knoope een grote rol had gespeeld bij het ontwikkelen van deze innovatie bedrijven. Hij benadrukte daarbij het belang van het geloof in eigen kunnen en inzicht, het geloof in iets wezenlijk nieuws neer te kunnen zetten.

Dat geloof in eigen kunnen en inzicht, die overtuiging dat nieuwe dingen kúnnen werken, mis ik vaak als er gesproken wordt over onderwijsinnovatie (net als de ANWB dat mistte), maar het is  iets wat innovatieve scholen wél kunnen, ik zie dat gelukkig in de praktijk van een antal scholen waar ik mee mag werken). Geloven in dat iets innovatiefs zou kunnen werken of zelfs een essentiële verbetering zou kunnen zijn, is vaak simpelweg niet genoeg voor ‘het onderwijs’. De roep om onderzoek, de neiging naar evidence based innovatie en een overheid en onderwijsinspectie (of misschien wel een bijna compleet onderwijsveld) die alleen maar kunnen denken in uniformiteit, standaarden en die bestaan in een gezapige overtuiging van de eigen kwaliteit (die in feite weinig meer is dan gebrek aan een goed alternatief) staat veel praktische en op ervaring gebaseerde innovatie in de weg.

Voorbeelden van Muller gaven wel aan dat innoveren niet iets is waarbij je over een nacht ijs gaat en dat het belangrijk is open te innoveren; je wijsheid elders te halen als daar aanleiding of noodzaak voor is en je eigen inzichten en ervaringen te delen met partners. Muller zette me grijnzend aan het denken gezet door iets wat hij bijna achteloos, zo tussen neus en lippen door stelde, namelijk dat denken in termen als sneller en goedkoper ook wel eens een manier zouden kunnen zijn om onderwijs te innoveren. Kijk, daar hou ik van!

De parallel tussen giganten als de ANWB of grote bezineleveranciers waar eigenlijk best mee te concurreren is en het onderwijs is best te trekken volgens mij. De achterliggende gedachte is om te beginnen dat een relatief kleine ‘onderneming’ zoals een individuele school de drijvende kracht zou kunnen zijn achter een grote innovatie. Dus dat échte innovatie niet te verwachten is van hét onderwijs. Een gedachte die eerder op de eerste dag van Dé Onderwijsdagen 2010 werd onderstreept door Curtis Johnson (ja, die van Disrupting Class). Sneller en goedkoper onderwijs bieden, zonder aan kwaliteit in te boeten… dat moet toch kunnen? Zeker als je, net zoals Muller heeft gedaan, inzet op open innovatie, slim samenwerken en de overtuiging dat je iets doet waarvan de markt nog niet weet dat ze er op zit te wachten.

Sugata Mitra stelde in zijn afsluitende keynote iets dat je best in het verlengde zou kunnen zien van het verhaal van Muller. Mitra citeerde Arthur C. Clarke: A teacher that can be replaced by a machine should be. Een citaat dat Mitra vaker gebruikt en dat ik ook (net als hij) graag herhaal in een zaal vol leraren. Maar net als bij Muller heeft gedaan bij Tango, zou je in het onderwijs de kernactivietit (leren) wellicht best kunnen laten gebeuren zonder de dure overhead van leraren. Mitra’s experimenten wijzen immers uit dat leren met alleen technologie best kan plaatsvinden op voorwaarde dat de lerende er een belang bij heeft. Sneller klaar kunnen zijn met een uitdagende en betekenisvolle schoolopleiding, cursus of leergang zou dat prima kunnen zijn.

De huidige regering wil bezuinigen, lijkt het ondernemersschap een warm hart toe te dragen en wil blijkbaar ook dat “scholen, ouders, vakbonden en andere belangenorganisaties mee […] denken en discussiëren over het onderwijs, en daarbij ingesleten patronen en ‘heilige huisjes’ niet onbesproken te laten”. (De Telegraaf). Mevrouw de Minister, u kunt me bellen!

Kleine (leuke) update
Stem op Michiel Mullers boek bij de verkiezing van het beste ondernemersboek van Sprout, laat hier een creatieve reactie achter en maak kans op een gesigneerd exemplaar van dat boek.

Helikon deed Dé Onderwijsdagen 2010

Ik zou natuurlijk een uitgebreide sfeerimpressie van Dé Onderwijsdagen 2010 kunnen geven, maar dat heeft niet zo heel veel zin. Vooral omdat Wilfred Rubens dat al op een geweldige manier heeft gedaan (net als een aantal andere edubloggers). Dus ik wil in dat opzicht volstaan met de organisatie te complimenteren met een goed georganiseerd evenement met een breed aanbod aan workshops, onverwacht inspirerende keynote-sprekers (zelf was ik erg enthousiast Michiel Muller) en een programma dat veel ruimte liet om te reflecteren en te netwerken.

Ik heb toch wel een aantal dingen gehoord die me op een goede manier hebben geprikkeld en waar ik zeker nog wel een kort stukje over wil schrijven, maar ik moet het ook nog even op me in laten werken allemaal. Het gevoel van urgentie om werk te maken van échte onderwijsinnovatie en de gedachte dat misschien alleen ontwrichtende innovaties onderwijs een ferme duw in de richting van de 21e eeuw kunnen geven.

Er zijn behoorlijk wat van de sessies en alle keynotes nog eens rustig, thuis op de bank of op kantoor (of in de klas natuurlijk) terug te kijken op de video-pagina. Klik ook zeker op het logo van Presentations2Go want die hebben mijn sessie over het fenomeen TeachMeet ook opgenomen, net als nog een hele reeks andere leuke workshops.

Om nog even terug te komen op die edubloggers (die en masse aanwezig waren): het is inmiddels al een ware traditie om op de vooravond van Dé Onderwijsdagen met een grote groep edubloggers (en wat lezers) uit eten te gaan. En ook dit jaar weer hebben Karin Winters en Liesbeth Manteldat prima geregeld. En als extra bedankje een snel filmpje daarover (zodat je weet dat je volgend jaar óók moet komen).

Edubloggersdiner from Helikon on Vimeo.

Delano Utrecht – bijna 30 edubloggers en eten en drinken

Sfeervol innoveren – European Laptop Institute

Conferenties over onderwijs en technologie komen in soorten en maten. Je hebt enorme evenementen waar je makkelijk verloren loopt, maar er zijn er ook die gezellig en intiem zijn, die bijna een reunie zijn en waar niet per se de commercie voorop staat. Dat laatste is een knappe prestatie die je wel de nodige jaren van zorgvuldig programeren en organsiseren kost. De i&i is daar wat mij betreft in Nederland een goed voorbeeld van.

Het format van conferenties en (vaak aanpalende beurzen) begint wat sleets te worden. Dat maakt het voor organisatoren dan ook niet per se makkelijker om een aantrekkelijk evenement neer te zetten. Bovendien hoor je ook vaak dat er té weinig doelgroep (leraren) de gelegenheid krijgt om deel te nemen. Dat maakt de onderneming van de American School in The Hague (ASH) des te lovenswaardiger. Het is het team van de ASH namelijk gelukt om met het European Laptop Institute een sfeervolle, inspirerende en optistische conferentie neer te zetten.

De sfeer werd voor een belangrijk deel bepaald door de niet-alledaagse en inspirerende keynote sprekers. Op vrijdagavond was het Gary Stager. Op basis van bijna 20 jaar werken met laptops in het onderwijs kwam hij met 10 things to do with a laptop. Stager is een even provocerende als inspirerende spreker. Zo stelde hij onder meer dat hij zich niet kan voorstellen dat scholen zich niet bezighouden met het invoeren van laptoponderwijs. Het was in elk geval meer dan genoeg stof tot gesprek tijdens het diner dat op zijn keynote volgde. Ik wil zijn verhaal nog wel in een aparte post proberen samen te vatten.

De dag werd vervolgens op zaterdagochtend geopend door John Davitt. Ik kende John van de Apple Education Leadership Series in januari en had hem ook al ontmoet tijdens de TeachMeet @ BETT een aantal dagen later. Het is niet eenvoudig om uit te leggen hoe een presentatie van John in z’n werk gaat. Het is een malle mix van stand up comedy, diepere gedachtes over onderwijs, innovatie en technologie en een showcase van handige apps, tools en toepassingen. Een twitterbericht over Johns presentatiestijl off the wal. Dat zegt het volgens mij wel een heel eind.

De keynote op de zondagochtend (Den Haag uit én heel vroeg is altijd lastig) was Tim Rylands, die ik net John Davitt had leren kennen tijdens de Apple Education Leadership Series en de TeachMeet. Het is nog ondoenlijker om een keynote van Tim Rylands te omschrijven. Zijn presentaties zijn theatrale one man shows, die heen en weer vliegen tussen good practice, actieve beleving, scherpe grappen en inspirende voorbeelden van authentiek leren met technologie als verbindende factor. En of het nu de dieren van de Serengeti ontdekken is met de Wii of het maken van een interactief spel met PowerPoint, het is ongelooflijk en bijna magisch wat Tim bereikt met kinderen.

Maar dat was natuurlijk niet alles, want zowel op zaterdag als op zondag waren er (natuurlijk, want het blijft een congres) de onvermijdelijke workshops. Daar zat wel verschil in kwaliteit in uiteraard. De sessie met een bevlogen 1:1-docent die vertelde over (in essentie) zijn klassenmanagement en de rol van laptops en Moodle daarin was erg leuk. De (gesponsorde, zo ontdekte ik toen ik eenmaal binnen was) sessie over hoe je een laptopprogramma implementeert was precies van het soort zoals je ze niet wilt: volledige focus op de technologie, de laptops als uitgangspunt.

Opvallend was de positieve atmosfeer in de sessies (ook die van mezelf) en tijdens de gesprekken met andere deelnemers. Er hing een prettig soort vanzelfsprekendheid met betrekking tot laptopleren. Opmerkelijk was wel dat er er geen enkele Nederlandse school aanwezig was. De deelnemers van internationale scholen kwamen van over de hele wereld (Lima, Shanghai, Singapore en een aantal Amerikaanse steden) En ik denk dat ze volgend jaar weer komen,maar dan met veel meer.

Back to the Mac

Je zou het soms vergeten in al dat mobiele geweld van iPod touches, iPhones, iPads en het iOS, maar Apple maakt ook nog computers … en software. Om ons dat nog eens even in herinnering te brengen organiseert Apple op 20 oktober weer eens een van haar press event onder de titel Back to the [...]

Mail uit Cupertino: op naar IBO Conference

Het overkomt me gelukkig elk jaar wel een paar keer dat ik leuke dingen op mooie conferenties mag doen, maar heel af en toe heb je het gevoel helemaal de jackpot te hebben gescoord. En nu heb ik dat toevallig. Het najaar was al mooi gevuld met een ferme bijdrage aan het European Laptop Institute, maar het wordt nog mooier … Terwijl ik op vakantie was, kreeg ik een mailtje van iemand van het Apple Education Team in Cupertino, inderdaad dát Cupertino.

De inhoud van die mail was behoorlijk vleiend, ze waren op zoek naar ADE’s om het bestaande team van presentatoren en workshopleiders mee uit te breiden en bij enig rondvragen bleek mijn naam herhaaldelijk te zijn gevallen [voeg hier enorm blijde grijns in]. Heel concreet was men in Cupertino op zoek naar iemand die op de EMEA conferentie van de International Baccalaureate Organisation (IBO) een sessie wilde verzorgen. Of ik daar interesse in had? Nou, best wel natuurlijk. IBO is de organisatie die zich inzet voor een internationaal erkend curriculum waarmee leerlingen eigenlijk overal ter wereld aansluiting kunnen vinden bij ‘lokaal’ vo en wo. Het IB wordt op veel internationale scholen gehanteerd, maar er zijn ook steeds meer ‘reguliere’ scholen die IB-trajecten aanbieden. Niet eens zo’n gek idee in onze steeds kleiner en internationaal wordende wereld.

Een paar conference calls later was de zaak beklonken en dus verzorg ik eind september in Liverpool een sessie over digital storytelling met de Mac. Ook ga ik die dagen collega-ADE’s ondersteunen bij hun sessies. Prachtig avontuur voor een voormalig leraar Nederlands dacht ik zo.

Kennisnet Summerschool 2010

Hoewel het niet de eerste keer was, is het toch altijd leuk om gevraagd te worden door Apple om iets mee te organiseren. Voor de zomer werd ik gevraagd of ik kon meehelpen een goede invulling te vinden voor een dagdeel van de Kennisnet Summerschool 2010. Wie dat (het lijkt me schier onmogelijk, maar goed) wellicht gemist heeft: de Kennisnet Summerschool 2010 is een initiatief van Kennisnet waarbij koppeltjes leraar+directeur deelnemen aan een intensief tweedags programma dat inhoudelijk wordt ingevuld door een aantal technologiebedrijven. Op 23 en 24 augustus waren een goede 40 man te gast bij IBM en één middag werden ze op excursie gestuurd naar het fraaie Apple Briefing Centre aan het Amsterdamse Leidseplein.

En al zeg ik het zelf: we hadden een lekker intensief en bijna allesomvattend programma voor ze op de rol staan. De bijeenkomst viel uiteen in een deel met presentaties over de brede maatschappelijke en economische ontwikkeling in de wereld van mediagebruik en mobiliteit (door Joachim Levelt), en een verhaal over Apple’s onderwijsvisie (door ondergetekende) en een aantal korte workshops over de praktijk van Mac-toepassingen in het onderwijs: Apps in het Onderwijs (Joachim Levelt), Mobiele toepassingen voor exacte vakken (Paul Dolk), Taal Muzikaal (Peter de Bye) en One Minute Podcasting door mij.

Het blijft voor mij toch mooi om te ervaren hoe naadloos het verhaal van Apple corporate samengaat met de ervaring en praktijk van Apple Distinguished Educators. Ik stel me voor dat het voor de deelnemers een aardige afwissling was van het menu van cloud-oplossingen dat hen die twee dagen werd voorgeschoteld. Het verhaal van Apple in het onderwijs is uiteraard niet aan iedereen besteed in zo’n gemêleerd gezelschap, maar nietegenstaande dat feit kregen we toch behoorlijk wat leuke en enthousiaste reacties van deelnemers op onze verhalen. Overigens was dat niet het laatste Apple-getinte verhaal, want de spreker tijdens het avondprogramma was Peter de Visser, directeur van RSG Stad + Esch in Meppel (of zoals hij het zelf noemt: M) een van de grotere 1:1-scholen in Nederland. Helaas was ik daar niet mee bij maar Peter kennende heeft hij een gloedvol betoog gehouden en duidelijk gemaakt waarom er op zijn scholen voor de Mac is gekozen.

Presentaties EU Laptop Institute

Ik ben nog wel eens nét te laat met het indienen van presentatievoorstellen voor conferenties, maar voor het European Laptop Institute op de American School in The Hague komend najaar was ik mooi op tijd. Ik had zelfs tijd om een aantal voorstellen in te dienen. Tot mijn niet geringe verbazing (en vreugde) kreeg ik onlangs bericht dat alle drie die voorstelen waren geaccepteerd.

Dat betekent dat ik tussen 29 en 31 oktober flink aan de bak kan. Een van de workshops is een minds-on sessie over visie-ontwikkeling voor 1:1-projecten. Deze sessie richt zich met name op (school)leiders en heeft als doel deelnemers te laten nadenken over de implivaties van laptoponderwijs op zaken als didactiek, klassenmanagement, gebouw, schoolorganisatie etc. De tweede sessie gaat over Challenge Based Learning (CBL) een uitdagende manier om op een 21e eeuwse manier om te gaan met onderwijscontent in een eigentijdse context, gericht op praktische toepasbaarheid in de community. Deze beide presentaties liggen uiteraard dicht tegen het gedachtegoed van Apple aan.

Mijn laatste presentatie is van een hele andere orde. Daarin ga ik in 50 minuten, in een soort dolle mix van TeachMeet en pechakucha 10 tools bespreken die goed te gebruiken zijn in 1:1-onderwijs. Daarin ga ik een mix van software, webtools en mobiele Apps bespreken. Lijkt me een aardig tegenwicht voor die andere twee, toch wat formelere sessies. Het gaat dus een drukke voorbereiding worden, maar ik heb er zin in

Ik heb er in elk geval erg zin in, want het is een mooi internationaal platform voor scholen die bezig zijn met of interesse hebben in laptoponderwijs. Ben dan ook erg benieuwd naar de praktijk en resultaten van dergelijke projecten in andere Europese landen.

TeachMeetNL HG

Het werd wel weer eens tijd voor een TeachMeet en het doet me dan ook heel veel plezier om te kunnen aankondigen dat er weer wat TeachMeets aan lijken te komen. De eerste die concreet is geworden is die van 19 oktober 2010 tijdens Innovatie en Inspiratie, een hele dag over onderwijs en ict. Wat ik zelf erg leuk vind, is dat dit de eerste TeachMeetNL is waar ik niet zelf de drijvende kracht achter ben. Dat is namelijk in dit geval Erwin de Beer. En nog leuker vind ik dat er inmiddels nog meer mensen zelf met het TeachMeet-concept aan de slag gaan. Goed bezig Nederland!

Maar goed, een nieuwe TeachMeetNL dus. Even de feiten op een rijtje:

Op 19 oktober 2010 organiseert het team ICT en Onderwijs van de Hanzehogeschool Groningen onder de titel “Innovatie & Inspiratie” een spetterende dag over het gebruik van ICT in het Onderwijs. Die dag is toegankelijk voor iedereen die een binding heeft met het gebruik van ICT in het Onderwijs. Medewerkers van de Hanzehogeschool, maar ook externen. Inspiratie & Inovatie wordt afgesloten met een TeachMeet.

De (gebruikelijke) wiki voor de TeachMeetNL HG is al open. Schrijft allen in!

Lees je dit bericht en heb je geen flauw idee wat een TeachMeet is, bekijk dan even onderstaand filmpje dat voor de Engelse TeachMeets is gemaakt door BrainPop UK.

Leren over professionaliseren – ATI Denmark

Hoewel ik alweer ruim anderhalve week terug ben in Nederland blijft de het Apple Teacher Institute (ATI) in het Deense Ollerup maar bij me na-ijlen. Niet dat dat vervelend is, in tegendeel zelfs. Want ik heb de gelegenheid en het voorrecht gehad om een bijdrage te leveren aan een uitzonderlijk soort professionaliseringsbijeenkomst, het soort waar we in Nederland mijns inziens te weinig tijd voor vrij maken.

Een kleine 80 docenten, leerkrachten, bibliotheek- en museummedewerkers uit Denemarken, Zweden en Groenland hebben zich 3 volle dagen, aaneengesloten gestort op het leren van en leren mét Apple-technologie. Het was bijzonder inspirerend om te zien hoe je met wat simpele opdrachten, workshops en intens begeleide mini-projecten deelnemers in zo’n korte tijdsspanne een enorme stap kunt laten maken. Een groot deel van de deelnemers aan de Deense ATI omschreef zichzelf als beginner met geen of minimale vaardigheden op het gebied van de tools in iLife. Maar als je dan  de resultaten bekijkt, de filmpjes waarin de deelnemers hun idee over het toepassen van die Apple-technologie hebben gepresenteerd, dan zie je de enorme vooruitgang die ze (met elkaar) hebben gemaakt in 3 dagen tijd. Een groep heeft zelfs in ongeveer een dag tijd geleerd hoe ze een eenvoudige iPhone App moeten maken.

Ik denk niet dat ik iets heel vreemds zeg als ik beweer dat scholen in Nederland en Vlaanderen er moeite mee zouden hebben om een aantal van hun mederwerkers drie dagen te moeten missen omdat ze ergens buiten de deur gaan werken aan hun professionele ontwikkeling. Docententrainingen worden bij ons doorgaans weggestopt op namiddagen waar de ze fijn mogen wedijveren met rapportvergaderingen, stapels nakijkwerk en kinderdagverblijven die vroeg sluiten. Veel professionalisering (zeker waar het onderwijs en technologie betreft) is een soort sluitpost. En dat is zonde, want wat er dan uiteindelijk aan trainingen, workshops en ontwikkelmiddagen wordt belegd, heeft daardoor slechts een marginaal effect op de lespraktijk … en daar deden we dit soort dingen toch voor?

In Ollerup zaten we intern bij Den Frie Lᴂrerskole (een ‘vrije’ lerarenopleiding). Een lerarenopleiding die in een klein dorp buiten Svendborg is gevestigd op een kleine, parkachtige campus. Weg van allerlei ver- en afleidngen hadden de deelnemers volledig de focus op de inhoud van hun 3 dagen en waren ook volledig op elkaar aangewezen in sociaal opzicht. Dat heeft geleid tot een aantal interssante gedachtenwisselingen en samenwerkingsplannen. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de glazen prima Deens bier die we daarop met elkaar hebben gedronken. Eigenlijk was het een soort schoolkamp voor leraren, waar lekker werd geleerd en prachtige dingen werden gemaakt. Ik herhaal mijn oproep uit een vorige blogpost nog maar eens: het wordt tijd dat we zoiets ook eens in Nederland op poten gaan zetten.  Schoolleiders van Nederland, u kunt mij bellen.