Mail uit Cupertino: op naar IBO Conference

Het overkomt me gelukkig elk jaar wel een paar keer dat ik leuke dingen op mooie conferenties mag doen, maar heel af en toe heb je het gevoel helemaal de jackpot te hebben gescoord. En nu heb ik dat toevallig. Het najaar was al mooi gevuld met een ferme bijdrage aan het European Laptop Institute, maar het wordt nog mooier … Terwijl ik op vakantie was, kreeg ik een mailtje van iemand van het Apple Education Team in Cupertino, inderdaad dát Cupertino.

De inhoud van die mail was behoorlijk vleiend, ze waren op zoek naar ADE’s om het bestaande team van presentatoren en workshopleiders mee uit te breiden en bij enig rondvragen bleek mijn naam herhaaldelijk te zijn gevallen [voeg hier enorm blijde grijns in]. Heel concreet was men in Cupertino op zoek naar iemand die op de EMEA conferentie van de International Baccalaureate Organisation (IBO) een sessie wilde verzorgen. Of ik daar interesse in had? Nou, best wel natuurlijk. IBO is de organisatie die zich inzet voor een internationaal erkend curriculum waarmee leerlingen eigenlijk overal ter wereld aansluiting kunnen vinden bij ‘lokaal’ vo en wo. Het IB wordt op veel internationale scholen gehanteerd, maar er zijn ook steeds meer ‘reguliere’ scholen die IB-trajecten aanbieden. Niet eens zo’n gek idee in onze steeds kleiner en internationaal wordende wereld.

Een paar conference calls later was de zaak beklonken en dus verzorg ik eind september in Liverpool een sessie over digital storytelling met de Mac. Ook ga ik die dagen collega-ADE’s ondersteunen bij hun sessies. Prachtig avontuur voor een voormalig leraar Nederlands dacht ik zo.

Webtip: iPad in Education

Ik ben zelf veel te druk (niet in de laatste plaats met m’n eigen iPad – later meer daarover) om een mooi overzicht te maken van de prachtige praktische toepassingen die de iPad biedt voor het leren. Gelukkig heeft mijn Engelse ADE-collega Ian Wilson al wat langer een iPad en dus heeft hij een website gemaakt [...]

Goodies

The best things in life are free aldus Jumsoft, makers van prachtige sjablonen en extra’s (foto’s en (3D)objecten) voor Pages, Numbers, Keynote en Mail en daarom stellen ze helemaal gratisch ende om niets een paar mooie sets goodies ter beschikking. Mooi spul om je iWork-producten er nóg mooier uit te laten zien.

De creatieve docent is een homo universalis

Een mooi geval van serendipity: via Twitter kwam ik in contact met een buurtgenoot (Patrick Visser) die bleek getouwd te zijn met een stapvriendin van vroeger, die buurtgenoot blijkt een trainingsbureau te hebben én een blog en daar las ik een erg leuke blogpost over de 7 leerprincipes van Leonardo da Vinci.

Ik denk niet dat ik iets heel uitzonderlijks zeg als ik stel dat Da Vinci het ideaalbeeld vertegenwoordigt van wat men in de Renaissance-mens de homo universalis noemde. De stormachtige sociale, economische, culturele en technologische ontwikkelingen in onze 21e eeuw vertonen best wat overeenkomsten met die 15e eeuw. De blogpost van Patrick Visser geeft een aardig inzicht in de geleerde en leergierige mens waar we ons best aan mogen spiegelen in het onderwijs. Is het 21e eeuwse ideaal van een creatieve docent niet erg vergelijkbaar met de homo universalis? En zouden eigenschappen die daarbij horen die creatieve docent niet ook misstaan?

1. Curiosita: De onverzadigbare nieuwsgierigheid naar het leven en de rusteloze zoektocht naar leren als bron van geluk: ‘de wens om te leren is ieder edel mens aangeboren’.
2. Dimostrazione: De bereidheid om je kennis volhardend te toetsen en bij te stellen, niet in het minst door te leren van je eigen fouten
3. Sensazione: De continue verfijning van je waarnemingsvermogen, als middel om je ervaringen uit te breiden: ’saper videre’, zien is weten.
4. Sfumato: De bereidheid om ambiguïteit, paradoxen en onzekerheid in je leven toe te laten (letterlijk: ‘in rook op gaan’)
5. Arte/Scienza: De evenwichtige ontwikkeling van wetenschap en kunst, logica en verbeelding. In moderne termen: ‘whole brain thinking’.
6. Corporalita: Het cultiveren van gratie, ‘tweehandigheid’ (Leonardo schreef en schilderde met beide handen), fitheid en een goede lichaamshouding: ‘mens sana in corpore sano’.
7. Connessione: De erkenning van de samenhang der dingen en fenomenen.

Ik herken in dit beeld veel van wat mensen als Sir Ken Robinson en Dan Pink bepleiten als richtsnoer voor de ontwikkeling van (jonge) mensen in ons tijdgewricht. We zien toch vaak (met onze eenzijdige roep om hoog opgeleide leraren) een beperkte focus op het academische aspect van leren. De principes die Da Vinci erop na hield laten zien dat ontdekken, jezelf uitdagen, je grenzen verleggen, je blik verbreden, twijfelen aan je kennis een kunde, het fysieke en de samenhang tussen dat alles een hoger goed is dan de toets-geregiseerde academische steeple chase die we van het onderwijs hebben gemaakt en de methode drones die dat weer van docenten heeft gemaakt.

Sir Ken Robinson – Bring on the learning revolution

Tijdens de sessie voor Project Droomschool kondigde Ken Robinson al zij nieuwe TED talk aan en die is nu te bekijken. Wie The Element heeft gelezen zal veel uit Robinsons verhaal herkennen. Veel woorden moet ik er niet aan willen wijden (bekijk anders ook het stuk van Wilfred Rubens over deze video eens), want Ken Robinson moet je natuurlijk zelf zien en horen …

Een paar leuke citaten uit deze TED talk die mij deden opveren:

Reform is no use any more, because that’s simply improving a broken model.

We have to transform education into something else.

The problem for reform or transformation is the tyranny of common sense.

We have let go of the idea of linearity: it starts here you do this and it ends there.

We have an education system built on the system of fast food restaurants.

Luister ook goed naar het gedicht van W.B. Yeats waar hij mee afsluit. Dat is nog eens een prachtige TED wish.

Drukke Vlamingen

In Vlaanderen zijn ze goed bezig met ict-en-onderwijs. Althans, ze organiseren van alles. Begin deze maand was er al de O5-conferentie. Dat was voor mij een behoorlijke eye opener om te zien hoe anders dingen in Vlaanderen zijn geregeld (of misschien wel: niet zijn geregeld). Daar gaat namelijk niet de minister van Onderwijs over ICT en innovatie, maar de Minister van Economie, Innovatie, Administratieve Vereenvoudiging, ICT en Telecommunicatie. Demissionair minister Vincent van den Quickenborne gaf daar echter wel een betrokken en goed inhoudelijk onderlegd verhaal dat behoorlijk fris van de lever was. Ook Kennisnet werd tijdens O5 vaak genoemd, vooral omdat de Vlamingen niet over iets vergelijkbaars beschikken. Scholen moeten hun ict-verhaal zelf maar een beetje zien uit te zoeken.

Maar gelukkig zijn er ook initiatieven die die Vlaamse leraren goed ondersteunen en twee daarvan zullen behoorlijk wat van hen van de straat houden de komende week. Op 25 mei is er de 17e ICT-praktijkdag in Gent. Op die dag is er een mooie mix van workshops van fatsoenlijk lengte (en inhoud), korte presentaties, een beurs en mooie netwerkmogelijkheden. Er is een mooi parcours aan Mac-workshops, dus in dat opzicht moet je prima aan je trekken kunnen komen. Maar er is natuurlijk nog veel meer. Helaas is de ICT-praktijk van komende week al helemaal volgeboekt, maar zet 7 februari 2011 maar vast in je agenda want dan is in Leuven alweer de 18e editie.

Zoek iets dat meer Mac-specifiek is dan kun je een dag later terecht bij de laatste bijeenkomst van de Digi-klik On Tour: een ochtend vol workshops over het creatief toepassen van technologie in de praktijk van je onderwijs. Digi-klik is een initiatief van Apple België en mijn goede (en zeer bekwame) vrienden van ICT-Atelier.

Vlamingen klagen nog wel eens dat er zo weinig kan op het gebied van onderwijstechnologie, maar met deze twee evenementen, die weer net even anders, interactiever en praktischer als evenementen zijn als Onderwijs & ICT en de IPON in Nederland, laten ze zien dat dat toch behoorlijk leeft bij onze zuiderburen. Vraag ik me af: zijn dit soort evenementen misschien aantrekkelijker voor leraren om te bezoeken dan grote, tweedaagse beurzen-met-een-handvol-workshops-en-presentaties?

Project Droomschool – the movie

De anti-creativiteitschecklist

Misschien ben je het een beetje zat dat denkers als Sir Ken Robinson, Thomas Friedman en Daniel Pink alsmaar roepen dat creativiteit de redding van de wereld of in elk geval het onderwijs is in de toekomst. Of misschien geloof je ze sowieso niet omdat je in de Volkskrant de azijnpissers van BON hebt horen zeggen dat het juist orerende leraren zijn die ons jongvolk gaan redden van de morele en academische duikvlucht. Dan is onderstaande video met 14 onmisbare regels om creativiteit te omzeilen en uit te bannen in je leven (en klaslokaal) wat je nodig hebt.

Met dank aan John Moravec via Twitter.

Project Droomschool

Stel, je bent schooldirecteur en je hebt de kans om de komende jaren een compleet nieuwe school bouwen, je ziet dat als een mooie manier om ook eens op een rijtje te zetten hoe het leren in zo’n nieuwe omgeving eruit gaat zien. Wat doe je dan? Nou, je kunt bijvoorbeeld een soort denktank samenstellen die je helpt de grenzen van de toekomst te verkennen. Maar je kunt ook aan een bekende vragen om dat voor je te regelen, omdat die persoon wel beschikt over een aardig netwerk.

Als die bekende Marcel Kampman en hij gaat een beetje zijn best doen dan krijg je Project Droomschool. De school in kwestie is Stad + Esch in Meppel (een Apple 1:1-school overigens) en de directeur is Peter de Visser. En donderdag 29 april heeft hij in het koetshuis van kasteel De Havixhorst zo’n twintig deelnemers uit allerlei disciplines bij elkaar gebracht. Aan tafel zaten architecten, een schooldirecteur, een wethouder, een uitgever, designers, een aantal onderwijsadviseurs, verandermanagers, ouders, leerlingen en één buitengewoon trotse onderwijsguerilla.

Die trots is er niet alleen omdat ik was uitgenodigd om deel te te nemen aan Project Droomschool, maar ook omdat Marcel (als creatief directeur van Creative Company Conference en Picnic 2010) ook een aantal gerenomeerde sprekers via Skype had gecharterd. Want niemand minder dan Jeff Jarvis(What Would Google Do?), John Moravec (Education Futures) en Sir Ken Robinson (Out of Our Minds, The Element) leverden vanuit allerlei hoeken in de wereld hun bijdrage om van Stad + Esch in de toekomst de béste school van de wereld te maken. Zonder dollen, dat is het doel en zo hoort het ook eigenlijk.

Even wat highlights: Ken Robinson onderstreepte nog eens dat hij docenten ziet als creatieve professionals (ontzettend mee eens), John Moravec gaf Peter mee zich te realiseren dat leren niet alleen op school gebeurt omdat technologie maakt dat je altijd en overal kunt leren en Jeff Jarvis verfoeide nogmaals standaardisering in het onderwijs en gaf Peter het advies mee kinderen zoveel mogelijk te laten produceren en ontwikkelen in plaats van ze alleen maar langs toetsen te jagen (daarbij adviseerde hij -ongevraagd- en passant scholen toch echt MacBooks te gebruiken).

Dat het een bijzondere ervaring is om bovengenoemde grootheden in een informele setting een paar vragen te kunnen stellen, behoeft geen uitleg. En dat ze de deelnemers stimuleren om zo ver mogelijk buiten en voorbij de bestaande kaders te laten denken en daarbij alleen in oplossingen en mogelijkheden te denken is ook een behoorlijk open deur. Deze sessie bleek een unieke mogelijkheid, zeker als je de gecombineerde kennis en wijsheid van de zaal bekijkt, om eens echt te kijken naar het hóe van onderwijsinnovatie en niet alleen naar het wat. Opmerkelijk was de actieve rol en zinvolle bijdrage van een aantal leerlingen, die een buitengewoon frisse kijk op de toekomst van het onderwijs op Stad + Esch bleken te hebben.

Het is niet voor het eerst (en vast ook niet voor het laatst) dat ik met een school mag meedenken over de toekomst van het onderwijs, maar maar zelden kun je dat zo ongebreideld en forward thinking doen en dat is zó ont-zet-tend lekker, dat zouden meer scholen moeten doen. En het is niet alleen goed voor de school, want ik kan zelf op een sessie als deze ook wel weer een tijdje vooruit.

UGame ULearn – inFLUX

Vorig jaar heb ik het symposium UGame ULearn (UGUL) grotendeels vanaf mijn bureaustoel gevolgd. Dit jaar stond ik er middenin … letterlijk. Het thema van deze jaargang was User Experience. Hoewel de opzet van het symposium niet eens zo heel uitgesproken vooruitstrevend was (aantal leuke keynotes > workshops > nog een leuke spreker) was de atmosfeer en de inhoud wel lekker fris.

Mij was gevraagd om een unconferencesessie (inFLUX) te verzorgen die geënt was op het TeachMeet-concept: een sessie, midden tussen de gezellige bedrijvigheid op de beursvloer waar een aantal (internationele) deelnemers aan het symposium op een zeepkist werd gezet om in 7 minuten uit de doeken te doen hoe zij zich bezighielden met user experience in en om hun bibliotheek. En er zaten pareltjes tussen hoor. De trend die een beetje te ontwaren was in de micropresentaties was toch wel dat bibliotheken steeds meer in de community gaan doen. Een beetje hippe bieb is veel meer dan een plek om boeken en cd’s te lenen, maar is een bruisende hub van innovatie en creatieve activiteiten die aansluiten bij de interesses van haar publiek of dat nu muziek, literatuur, games, theater, lokaal erfgoed of wat dan ook is.Het was inspirerend om te zien wat bibliotheken allemaal bedenken én uitvoeren om ervoor te zorgen dat de beleving van de bibliotheek meer van de 21e eeuw wordt.

En ik kan niet anders zeggen dan dat ik buitengewoon prettig verrast werd door die creatieve en innovatieve mindset die in het bibliotheekwereldje blijkt te hangen. Daar kunnen we in het onderwijs een puntje aan zuigen hoor.Er ging echt een wereld voor me open. Nu was ik in de voorbereiding op UGUL al kort rondgeleid door DOK in Delft en die is natuurlijk niet voor niets bibliotheek van het jaar geworden. Toen ik daar rondliep, kon ik niet anders denken dan dat dat een prachtige school zou zijn, die ‘bibliotheek’.

Mijn tip van de dag voor scholen die écht willen innoveren: kijk eens goed naar wat er gebeurt bij bibliotheken en als er zo’n creatieve bieb bij je in de buurt zit en kijk eens wat je samen kan doen. Dat kon namelijk nog wel eens tot inspirerend verrassende resultaten leiden.

Foto gemaakt door Marcel de Leeuwe (www.leerbeleving.nl)