Na mijn eerste post over (het verschijnen van) de iPad, heb ik beloofd de iPad ook eens te bekijken door een onderwijsbril. Is de iPad een apparaat met potentie voor het onderwijs? Her en der is er al het nodig over gezegd maar ook ik wilde er toch even mijn licht over laten schijnen en een aantal overpeinzingen op een rijtje zetten. Daar moest ik maar eens meer dan één post aan wijden. In dit eerste deel wil ik vooral even naar de ‘buitenkant’ van de iPad kijken.

Ik merkte echter al snel bij het opzetten van deze blogpost dat ik voortdurend de iPad wil afzetten tegen en vergelijken met e-readerds en netbooks. Nu ligt dat op zich voor de hand, maar dat maakte ook dat ik er niet goed de vinger achter kreeg. En toen realiseerde ik me dat dat precies is waardoor ik onder de indruk van de iPad ben. Het is geen netbook, het is geen e-reader … zoals we die gewend zijn. Het is een apparaat dat ons dwingt anders te kijken naar dat soort toepassingen. De iPad heeft de potentie disruptive technology te worden. Vergelijken heeft weinig zin, want ook al heeft de iPad aspecten / mogelijkheden die je ook terugziet in Netbooks en e-readers, het apparaat is geen van beide en heeft ook niet de ambitie dat te zijn. Ik denk dat het een apparaat in zijn eigen (nieuwe) klasse is en ik wil vanuit dat perspectief een educated guess doen naar de potentie van de iPad voor het onderwijs.

Prijs
Vrijwel iedereen lijkt aangenaam verrast te zijn door de scherpe prijsstelling van de iPad. De goedkoopste versie met alleen WIFI kost $499 en zal dus in Euro’s nog wel wat minder gaan kosten. Bovendien is het aannemelijk dat ook de iPad in de Edu Store en dus met wat extra onderwijskorting aangeboden gaat worden. Er zijn genoeg scholen die voor 1:1-onderwijs netbooks overwegen vanwege de prijs. De prijs van de iPad en de netbooks uit het wat hogere segment lopen niet meer zo heel erg uiteen en daarmee is de financiële overweging om niet voor een Apple-oplossing te kiezen een heel eind van de baan.

Draagbaarheid
Dit is een interessant aspect van de iPad. Een witte MacBook is zeer krachtig en veelzijdig, maar weegt 2,3 kg terwijl de iPad net geen 7 ons weegt. Een behoorlijk verschil, zeker in de boekentas van een leerling. Veel scholen die kiezen voor laptoponderwijs kiezen voor mobiliteit. De iPad is met zijn gewicht en form factor enorm mobiel en weegt minder dan een beetje knap uitgevoerd schoolboek.

Ook het feit dat de iPad met een dock en een keyboard ineens een kleine desktop computer wordt, maakt het volgens mij een aantrekkelijk apparaatje. Elk lokaal kan zo met een paar handelingen in een computerlokaal worden omgetoverd. ik kreeg zojuist zelfs een visioen van een schoolbankje met geïntegreerd iPad-dock, toetsenbord en mousepad en USB-hub en een afsluitbaar opberg-/oplaadvakje.

Materiaal
De stevige uitvoering de iPad met zijn met aluminium en sterk, krasvast glas zijn toch van een andere orde dan netbooks van goedkoop plastic met veel bewegende onderdelen. Prima voor het onderwijs lijkt me, zo’n stevig en (op het eerste gezicht) vrij duurzaam apparaat. Toch dringt zich een zekere analogie met de MacBooks aan me op. Zou de iPad een grotere kans maken in het onderwijs als er een iPad Pro (de aangekondigde aluminium variant) en een iPad (een witte kunststof variant, met 12GB en een nóg scherpere prijsstelling) zou zijn?

WIFI & 3G
Het blijft een beetje speculeren of en zo ja wanneer er iPad met 3G in Nederland beschikbaar komt. En dan is het maar de vraag of die 3G-uitvoeringen wel interessant zijn voor het onderwijs. Los van de aanschafprijs heb je dan nog te maken met de extra maandelijkse kosten voor het data-abonnement. Als je de voorgespiegelde tarieven in de keynote als uitgangspunt neemt, dan is het vrij duidelijk dat dat kosten zijn die je als school niet wilt (en kunt) maken en ook ouders zullen volgens mij niet snel geneigd zijn dat even op te hoesten. De 3G-varianten van de 3G van de iPad lijken me het meest ideaal voor het onderwijs, maar die data-abo’s zitten in de weg. Misschien dat er iemand bij een telco eens bedenkt dat je met leuke prepaid dingen of wat schoolvriendelijkere abonnementen misschien wel een nieuwe klantenbasis aan je kunt binden.

Neemt niet weg dat je in met alleen in WIFI in en om de school al snel een heel eind komt. En met steeds meer steden, dorpen en bedrijven die gratis draadloos internet beschikbaar stellen, kom je al een heel eind met je iPad.

E-reader
Ik kom er toch niet helemaal onderuit om even een vergelijking met een single purpose e-reader te maken. Het is nog een beetje afwachten hoe de iPad zich als e-raeder staande houdt. Dat de iPad geen gebruik maakt e-ink lijkt voor e-reader die hards de voornaamste reden te zijn om het apparaat als fatsoenlijke e-reader te diskwalificeren. Is dat van belang voor het onderwijs? Wat ik tot dusver heb gezien aan leesbeleving op een e-reader was niet heel schokkend: goed leesbare zwarte tekst op witte achtergrond. Zijn er e-readers die kleurenpdfs weergeven? Zijn er uitgevers die exclusieve methodes in zwart-wit uitgeven? Ik denk dat single purpose e-readers op het moment niet aantrekkelijk zijn om digitale varianten van bestaande folio-uitgaven van educatieve methodes op te bekijken. Dat zou eerder een stap terug betekenen.

De kracht van iBooks (de e-reader applicatie op de iPad) lijkt ‘m te zitten in een andere definitie van leesbaarheid. Het instellen van de leesbaarheid op een iPhone of iPod touch gaat heel intuïtief en prettig en de iPad lijkt daar op voort te bouwen. Mijn inschatting is dat de iPad meer inzet op beleving dan leesbaarheid en dat vind ik eerlijk gezegd wat meer van deze tijd. Boeken, tijdschriften en kranten kunnen op de iPad veel interactiever worden dan een gemiddeld ebook. Sterker nog: ik denk dat iBooks wel eens een compleet nieuwe genre kan worden, een mash-up van genres, media en content en dat dat genre ook nog wel eens een belangrijke standaard voor onderwijscontent kan worden. Niet in de laatste plaats omdat het uitgeef- en verdienmodel in de iBook Store wel eens uitgevers over de digitale streep zou kunnen trekken

Bottom line
Zoals ik hierboven al schreef: de iPad is geen e-reader en het is geen laptop. Als je kijkt naar wat er allemaal in een iPad zit (kaal uit de doos) dan is het (minimaal) een iPod, een mediaspeler, een e-reader, een webbrowser en een loket naar een geweldige mediawinkel. Maar de iPad is veel meer en de kracht zit ‘m er in dat het meer is dan de som der delen. De meerwaarde zit ‘m in de manier waarop die delen van meerwaarde voor elkaar zijn.

Ik denk dat ook (of zelfs nog meer) geldt als je naar de ‘binnenkant’, naar de inhoudelijke toepassingen van de iPad gaat kijken. Daar ga ik in de volgende iPad en onderwijs op in.