Jeroen, keer het eens om.
Ik heb wat moeite om je redering in de eerste alinea te volgen Jeroen. Ik onderschrijf ook de punten die Jaap noemt. Maar arbeidsproductivietit is in het onderwijs niet te meten aan de resultaten van leerlingen. Veel makkelijker is te meten of leerlingen dezelfde (of liever: betere) resultaten halen als de docent anders invulling geeft aan zijn rol en anderssoortige content aanbiedt. Een docent die ‘anders’ les gaat geven (zinvol technologie inzetten bijvoorbeeld), heeft misschien minder contacttijd nodig en kan die ‘overgebleven’ uren misschien steken in begeleiding van leerlingen (die daardoor wellicht beter gaan presteren) of het ontwikkelen / arrangeren van lesmateriaal dat beter aansluit bij de wereld van de leerling. Dát is efficiënt en dáár kun je (extra) voor beloond worden.

Misschien is het wel eens tijd ook docenten kijken naar of wat ze doen wel effectief en efficiënt is en of ze wel daadwerkelijk iets bijdragen aan de ontwikkeling van de leerlingen die onder hun hoede zijn gesteld. Docenten klagen steen en been over dat ze het maar verschrikkelijk druk hebben; volle klassen, malle regels, uren vergaderen, leerlingen die niet meer kunnen rekenen, lezen en luisteren, maar als wordt gesuggereerd dat die drukte misschien samenhangt met de manier waarop je je beroep invult dan is de wereld te klein.

Het is een beetje te makkelijk om te stellen dat docenten niet aan het aanbieden van goed onderwijs toekomen omdat ze klem zitten in een woud van regeltjes en afspraken. Het is het soort stagnante lijdzaamheid dat onderwijsdino’s kweekt. Ik zie links en rechts om me heen jonge mensen het onderwijs verlaten omdat ze helemaal niet tegenover hun goede wil, enthousiasme en keihard werken aan innovatief en aantrekkelijk onderwijs gesteld zien worden.

De AOb beschermt de situatie waarin (en ik chargeer even) uitgekakte, uitgebluste, ongeïnspireerde, ongeïnteresseerde en ondergestofte methodeslaven die met een riant salaris behorende bij zijn voor-HOS-schaal 12-functie de rit een beetje uitzitten. Ik vind dat het tijd wordt dat ondernemerszin in het onderwijs wordt beloond (en dan hoeven we lamzakkerigheid niet eens te bestraffen). In het bedrijfsleven wordt initiatief al sinds jaar en dag beloond. Een docent die investeert in zichzelf is waardevol. En docenten die dat weten vertrekken op het ogenblik met busladingen uit het onderwijs.

Ik deel je vrees voor een bonuscultuur in het onderwijs dan ook totaal niet. Ik vrees veel meer de staat van permanente winterslaap waar het onderwijs zich in heeft gemanoeuvreerd. Docenten die bang zijn te worden afgerekend op de manier waarop ze werken, zijn dat waarschijnlijk terecht en onze kinderen verdienen beter dan onderwijs ‘dat al 25 jaar prima gaat zo’.

Even wat losse gedachten tussendoor:
Als het onderwijs niet prestatiegericht is (of zou moeten zijn), wat is het dan precies wat we onze leerlingen de hele tijd laten doen? De eisen van groei, kwaliteitseisen en een aantoonbare inspanningsverplichting mag je ook aan onderwijsprofessionals stellen.

Jij voor de klas? Waarom niet!? Maar als wat? Als leerkracht? Als docent? Of als externe mediawijsheidsdeskundige voor (ik chargeer weer) voor wat hit-&-run-workshops? Ik merk nu ik zelf geen les meer geef, maar als zzp’er aan de slag ben dat dat laatste vaak het enige ‘effect’ is dat je hebt op een school als je er niet zelf voor de klas staat én dat je eigenlijk niet genoeg verstand van onderwijs hebt om docenten iets te kunnen leren.

Prestatiebeloning is in mijn beleving niet hetzelfde als het institutionaliseren van een ‘bonus- en graaicultuur’. Ik denk niet dat de wat gezapig-brave onderwijscultuur in een klap omslaat naar een cultuur van graaien, zelfverrijking en -verheerlijking. Ik merk aan je woordkeuze dat je dingen erg groot ziet allemaal. Ik denk dat het allemaal niet zo’n vaart loopt. Prestatiebeloning hoeft helemaal niet te betekenen dat er grote potten geld worden omgekeerd. Maar ruimte om naar een congres te gaan, een paar maanden sabbatical

Mijn probleem met het standpunt van de AOb is dat ze de status quo van middelmaat als hoogste doel hebben. Ik tast de veiligheid van docenten graag aan als dat betekent dat onze kids beter, attractiever en eigentijdser onderwijs krijgen. De AOb ziet het als een aantasting van de rechtszekerheid van de docent, ik zie het als een kans om kaf en koren duidelijker van elkaar te scheiden. Kwaliteit mag je herkennen, erkennen en belonen. Gebrek aan kwaliteit moet je ook herkennen en erkennen … en je dan realiseren als docent dat het in de klas niet om jou draait, maar om de toekomst van die kinderen.

Verdorie, werd het toch nog een heel verhaal …